ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Lideri Xi Jinping ortasında Pekin’de gerçekleştirilen görüşme, sırf ekonomik bağlantılar açısından değil, global güvenlik başlıkları bakımından da dikkat cazip iletilere sahne oldu.
TRUMP, ÇİN ÖNDERİNİ BEYAZ SARAY’A DAVET ETTİ
Beyaz Saray tarafından yapılan açıklamada, iki önderin bilhassa İran’ın nükleer faaliyetleri ve Hürmüz Boğazı’ndaki güç güvenliği konusunda ortak anlayış geliştirdiği belirtildi.
Görüşmenin akabinde Trump’ın, Şi’yi 24 Eylül’de Beyaz Saray’da ağırlamak üzere davet ettiği bildirildi.
EKONOMİK İŞ BİRLİĞİ MASADAYDI
Beyaz Saray’ın açıklamasına nazaran başkanlar, ABD ile Çin ortasındaki ekonomik bağların yine güçlendirilmesine yönelik adımları kıymetlendirdi. Görüşmenin birtakım kısımlarına ABD merkezli büyük şirketlerin üst seviye yöneticilerinin de katıldığı aktarıldı.
Tarafların, Amerikan şirketlerinin Çin pazarına erişiminin genişletilmesi, Çin’in ABD endüstrisine yönelik yatırımlarının artırılması ve ticari münasebetlerde yeni iş birliklerinin geliştirilmesi üzerinde durduğu kaydedildi.
Ayrıca görüşmede, Çin’in ABD’den daha fazla tarım eseri satın almasının kıymeti vurgulanırken, fentanil üretiminde kullanılan kimyasal hususların ABD’ye girişinin engellenmesine yönelik çalışmaların sürdürülmesi konusunda da fikir birliği oluştuğu söz edildi.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN ORTAK TUTUM
Zirvenin en dikkat çeken başlıklarından biri ise güç güvenliği oldu. Açıklamada, iki başkanın Hürmüz Boğazı’nın milletlerarası güç sevkiyatı açısından açık tutulmasının değerine vurgu yaptığı belirtildi.
Çin tarafının, boğazın askerileştirilmesine ve geçişler için fiyat talep edilmesine karşı çıktığı aktarılan açıklamada, Şi’nin Çin’in gelecekte bölgeye olan güç bağımlılığını azaltmak emeliyle ABD’den daha fazla petrol satın alma konusuna sıcak baktığını lisana getirdiği söz edildi.
“İRAN ASLA NÜKLEER SİLAH SAHİBİ OLMAMALI”
Beyaz Saray açıklamasında öne çıkan en net bildiri ise İran’ın nükleer programına ait oldu. Açıklamada, “Her iki ülke de İran’ın asla nükleer silaha sahip olamayacağı konusunda anlaştı.” sözleri kullanıldı.
Bu vurgu, Washington ile Pekin’in uzun müddettir birçok global problemde karşı karşıya geldiği bir periyotta, İran konusunda ortak tabanda buluşması açısından dikkat cazibeli bir diplomatik gelişme olarak değerlendirildi.
TAYVAN ÇIKIŞI CEVAPSIZ KALDI
Öte yandan görüşmede Tayvan sıkıntısının de gündeme geldiği öğrenildi. Çin Devlet Başkanı Şi’nin, Tayvan konusunda “uygun yaklaşım sergilenmemesi halinde ABD ile Çin’in çatışma riskiyle karşı karşıya kalabileceği” istikametindeki sözlerine ait Beyaz Saray açıklamasında rastgele bir değerlendirmeye yer verilmedi.
Diplomatik kaynaklar, iki ülke ortasında iktisat ve güvenlik alanlarında diyalog kanallarının açık tutulmaya çalışıldığını fakat Tayvan başlığındaki tansiyonun hala en hassas mevzular arasında bulunduğunu belirtiyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
News
