Tıbbi gayeli eserlerin kullanımına yönelik yasal çerçevede değişiklik öngören düzenleme, TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmeye devam ediyor.
‘Sağlıkla İlgili Birtakım Kanunlarda ve 663 Sayılı Kanun Kararında Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin yasalaşmasıyla birlikte, kenevirden elde edilen kimi tıbbi eserlerin eczanelerde denetimli halde satılabilmesinin önü açılacak.
Bu kapsamda, Sıhhat Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Eczacılık Fakültesi Farmakognozi Anabilim Kolu Öğretim Üyesi Dr. Sıla Özlem Şener, tıbbi kenevirin sıhhat alanındaki kullanımıyla ilgili değerlendirmelerde bulundu.
“TIBBİ KENEVİR YILLARDIR AĞRI GİDERİCİ OLARAK KULLANILIYOR”
Şener, tıbbi kenevirin, bilhassa ‘Dravet sendromu’ ismi verilen bir epilepsi cinsinde çok kıymetli tesirlerinin olduğunun gözlemlendiğini belirterek, “Hatta bu manada da Amerika Birleşik Devletleri Besin ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından kullanılması onaylandı. Tıbbi kenevirin, geçmişten itibaren ağrı giderici olarak kullanıldığına dair çeşitli datalar ve evraklar var.
Bununla birlikte Antik Roma’da da tekrar emsal halde kullanımı mevcut. 1800’lü yıllarda, bilhassa 1900’lü yıllarda kullanımı epey yaygın. O devirde, 2 farklı hücre kümesinde, son derece tesirli olan unsurlar ile parkinson hastalığı ya da epilepsi üzere birçok rahatsızlığı tedavi edebiliriz fikri doğuyor. Zira nöronlar üzerinde bilhassa çok yüksek oranda gözetici aktifliği saptanıyor” diye konuştu.
“ALZHEMİR HASTALIĞINA DAİR OLUMLU SONUÇLAR”
Doktor Şener, özellikle kanser hastalarındaki kemoterapi sonrası bulantı kusmanın baskılanarak giderilmesinde kullanıldığının tespit edilmesi ve aids hastalarındaki kilo kaybının giderilmesinde kenevirin kullanıldığını söyleyerek, “Yine çalışmalar doğrultusunda, Alzheimer hastalığına dair de olumlu sonuçlar alınıyor. Zati kenevirin keyfi maksatlı kullanımı muhakkak önerilmiyor. Bu manada kontrolü ve kısıtlamalara katiyetle gidilmeli. Başka türlü baktığımızda, ‘zararı var’ diye hiç yönlenmemek tıbbi kullanımının ya da tıbbi rastgele bir terapotik potansiyelinin keşfinden bizi alıkoyacaktır. Denetim edildiği takdirde ki bu tabip denetiminde olmalı, eczanelerde muhakkak satılmalı, yine Sağlık Bakanlığı denetiminde gerçekleştirilmeli. Zaten mevcut, planlanan yasa tasarısında da belli bir denetim sistemi kapsamında tıbbi hedefli kullanımına yönelik çalışmalar sürdürülüyor” sözlerini kullandı.
“ÖZEL MÜSAADEYLE YURT DIŞINDAN GETİRİLİYOR”
Karaciğer rahatsızlığı ve karaciğer yetmezliği olanlarda kullanılmasının önerilmediğine de dikkat çeken Şener, “Psikiyatrik rahatsızlıklarda da olumlu sonuçlar alındığına dair bilgiler var. Mevcut durumu daha kötüleştirdiğine dair bilgiler de var. Çelişkili çalışmalar var aslında bu manada. O yüzden kimi psikiyatrik rahatsızlıklarda dikkatli kullanılması gerektiği öneriliyor. Bununla birlikte tekrar böbrek yetmezliği olan hastalarda, yeniden hipertansiyonda kullanımı var lakin yan tesir olarak hipotansiyon dengelenmezse olumsuz bir tesir yaratabilir.
Yine birtakım diyabet hastalarında diyabete karşı da kullanıldığı varsayılıyor lakin bununla birlikte diyabet hastalarında da denetim altında kullanılması gerektiğini tabir edebiliriz. Dünyada kenevirin tıbbi kullanımının giderek arttığını söyleyebiliriz. Dünyada yasal prosedürler, yasal yerler genişletiliyor. Ülkemizde de bu ilaçlar, birkaç özel müsaadeyle yurtdışından getiriliyor. Bilhassa kemoterapi sonrası mide bulantısı ve kusmanın giderilmesi hedefine yönelik olan ilaçlar Türkiye Eczacılar Birliği’nin düzenlemeleri ile birlikte getirtilebiliyor” dedi.
“TIBBİ HEDEFLİ KULLANIMININ ÖNÜ AÇILACAKTIR”
ABD’de 30’un üzerinde eyalette, Almanya’da, Kanada’da, İspanya’da, İtalya’da ve Hollanda’da tıbbi emelli kullanımının mevcut olduğunu söyleyen doktor Şener, “FDA onaylı olan versiyonları da, onaylı olmayan versiyonları da, epilepsi hastalığında tedavi gayeli kullanılıyor. Türkiye’de, kenevir alanında Yozgat ve Samsun’da iki farklı enstitüde çalışmalar yürütülüyor. Buralarda endüstriyel manadaki üretimler devam ediyor, inşaat kesiminden, dokumacılık bölümüne kadar kullanılabiliyor.
Kenevirin birebir vakitte besleyici bir potansiyeli de var. Tıbbi gayeli kullanımları da, araştırmalar da dünya çapında devam ediyor. Bu manadaki üretimler arttırıldığında denetimler, kalite denetim sistemleri, âlâ imalat uygulamaları artırıldığında, kenevirin tıbbi gayeli kullanımının önü ve yolu açılacaktır. Bir husus kümesine ‘bu ziyanlıdır, çalışmayalım’ demek, şayet bir yararlı tesiri varsa, onu keşfetmemizin önünde pürüz olacaktır” diye konuştu.
“TÜRKİYE KENEVİR TARIMINDA MÜSAİT”
Şener, en büyük handikabın, kenevirin bağımlılık yapma potansiyeli olduğunu da söyleyerek, “Ama bununla birlikte, cilt sıhhatinden, gastrointestinal sistem sıhhatine, kardiyovasküler sistem sıhhatine, bilişsel işlevlere kadar çok olumlu gelişmelerin kaydedildiği klinik çalışmalar mevcut. Tüm bunlar Türkiye’de neden olmasın ya da Türkiye’de araştırmalar desteklendiği takdirde yeni ilaç molekülleri de emsal formda keşfedilebilir. Türkiye kenevir tarımına epeyce müsait bir ülke ve tüm bunlar sağlandığı, kâfi tahliller ve kâfi denetimler yapıldığı takdirde eczanelerde satışlarında müsaade verildiği, doktor-hekim denetiminde, tabibin reçetelendirilmesiyle alınabildiği, Sıhhat Bakanlığı’nın denetiminde, tekrar yetiştirilmesinin Tarım Bakanlığı’nın denetiminde olması durumunda bu düşünülen ya da öngörülen birtakım tesirler elimine edilebilir” sözlerini kullandı.
News
