Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı’nın Milletlerarası İlgiler ve Diplomasi Danışmanı Prof. Dr. Hüseyin Işıksal, İsrail ile Güney Kıbrıs Rum İdaresi (GKRY) ortasındaki derinleşen alakaları, bu yakınlaşmanın gerisindeki jeopolitik hedefleri ve bölgesel tesirlerini AA Tahlil için kaleme aldı.
İSRAİL SALDIRGANLIĞI, GKRY’DE İSRAİLLİ SAYISINI ARTIRDI
İsrail’in Gazze’de başlattığı yıkıcı akınlarla birlikte çatışma alanının Lübnan ve İran’a yayılması, ülkede derin bir güvensizlik ortamı yarattı. Bu ortamdan kaçan çok sayıda İsrail vatandaşı yurt dışına yönelirken, en fazla tercih edilen destinasyonlardan biri GKRY oldu. Rum medyasında çıkan haberlere nazaran, kısa müddette adaya gelen İsrailli sayısı 15 bini aştı.
“KIBRIS İKİNCİ VADEDİLMİŞ TOPRAK MI”
Bu gelişmeler Rum kamuoyunda önemli tasalara yol açtı. Lokal basın, “İsrailliler Kıbrıs’ı art bahçeye çevirdi” ve “Kıbrıs ikinci vadedilmiş toprak mı?” üzere manşetlerle mevzuyu gündeme taşırken, GKRY’nin ana muhalefet partisi AKEL de İsraillilerin stratejik ve güvenlik açısından hassas bölgelerde sistematik biçimde gayrimenkul satın almalarını, ülkenin bağımsızlığı açısından tehdit olarak değerlendirdi. Parti başkanı Stefanos Stefanu, Rum önder Hristodulidis’e “Netanyahu’ya ne borcunuz var?” sorusunu yönelterek hükümetin İsrail’e şartsız dayanağını sert halde eleştirdi.
Bu gelişmeler, “İsrail Kıbrıs’ta ne yapıyor?”, “Tel Aviv’in uzun vadeli planlarında ada nasıl bir yer tutuyor?” üzere soruları beraberinde getirdi.
KIBRIS ADASI: GÜÇ, JEOPOLİTİK VE GÜÇ OYUNLARI
Kıbrıs Adası, gerek Doğu Akdeniz güç kaynaklarına yakınlığı gerekse milletlerarası pazarlara açılan bir geçiş noktası olması nedeniyle jeopolitik ehemmiyeti yüksek bir bölgedir. Bu bağlamda, İsrail’in Doğu Akdeniz’deki Leviathan ve Tamar alanlarında keşfettiği dev doğal gaz rezervleri, onu güç oyununda bölgesel bir aktöre dönüştürmüştür.
EastMed Boru Sınırı Projesi ve Doğu Akdeniz Gaz Forumu üzere oluşumlar, İsrail’in enerjiyi sırf ekonomik değil, tıpkı vakitte jeopolitik bir güç aracı olarak kullandığını açıkça ortaya koymaktadır. Bu stratejinin merkezinde ise GKRY yer alıyor. İsrail’in 2010 yılında Rum kısmıyla imzaladığı Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) mutabakatı, Türkiye ve KKTC’yi şuurlu biçimde devre dışı bırakmayı amaçlamaktadır. Rum tarafının yıllardır sürdürdüğü Türk aykırısı dış siyaset ve “düşmanımın düşmanı dostumdur” anlayışı, bu iki taraf ortasında adeta çıkar temelli bir Yunan-İsrail ittifakının doğmasına neden olmuştur.
İki ülke ortasında artan askeri işbirliği, ortak tatbikatlar, savunma sanayii projeleri ve istihbarat paylaşımı üzere alanlardaki temaslar, bu yakınlığın boyutunu gözler önüne sermektedir. ABD’nin GKRY’ye uyguladığı silah ambargosunu kaldırması ve Rumların İsrail’den Demir Kubbe hava savunma sistemini temin etme eforları, bu ilgiyi daha da pekiştirmiştir.
Şubat ayında Larnaka ve Baf havalimanlarının güvenliğinin İsrail istihbaratına devredilmesi, münasebetlerde yeni ve tartışmalı bir periyodun başlangıcına işaret etti. Rum kamuoyu, bu gelişmeyi ülke egemenliğinin fiilen İsrail’e devredilmesi olarak yorumladı. İngiliz askeri üslerinin ve GKRY topraklarının İsrail’in lojistik ve operasyonel planları doğrultusunda kullanılması, Tel Aviv’in bölgedeki nüfuzunu daha da görünür kıldı.
GİZLİ GÜNDEM: KKTC’Yİ TECRİT VE TÜRKİYE’Yİ DENGELEME
İsrail-GKRY işbirliğinin temel hedeflerinden biri, KKTC’nin memleketler arası görünürlüğünü ve tanınma gayretlerini engellemektir. İsrail, çeşitli memleketler arası platformlarda GKRY’nin tezlerine açık dayanak vererek, Kıbrıs Türklerinin adanın doğal kaynakları üzerindeki haklarını yok saymaya çalışmaktadır.
Geçmişte KKTC’nin kimi bölgelerinde inşaat ve marina projelerine girişen İsrailli kümelerin kamuoyunda reaksiyon çekmesi ve bu teşebbüslerin engellenmesi üzerine rotalarını GKRY’ye çevirdikleri anlaşılmaktadır.
Ancak bu ittifakın temelleri epey kırılgandır. İsrail’in, GKRY’nin ilan ettiği 12. parseldeki Afrodit alanının kendi MEB sonlarına girdiğini tez etmesi ve bu mevzuda Rumlara baskı kurması, Tel Aviv’in çıkarları kelam konusu olduğunda en yakın ortaklarını bile gözden çıkarabileceğini göstermektedir. Tarihi açıdan bakıldığında da iki halk ortasında geçmişte yaşanan çatışmalar ve 117 yılında Museviler tarafından Salamis’te gerçekleştirilen ve 240 bin kişinin hayatını kaybettiği katliam, bu alakanın ne kadar yüzeysel olduğunu hatırlatmaktadır.
GERÇEKLERLE YÜZLEŞME ZAMANI
GKRY, İsrail’in saldırgan ve yayılmacı siyasetlerine şartsız takviye verirken, bir yandan da kendini amaç haline getirmektedir. İsrail’in çıkar odaklı dış siyaseti değişmeyecektir. Bu yüzden Rum idaresinin uzun vadede güvenliğini ve bölgesel istikrarı sağlayabilmesinin tek yolu, alandaki gerçeklerle yüzleşmekten geçmektedir. KKTC ile iki devlet temelinde işbirliğine dayalı bir tahlil modelini benimsemek ve Türkiye ile bağları olağanlaştırmak, GKRY’nin çıkarına olan tek sürdürülebilir yoldur. Çünkü Türkiye ve KKTC’nin içinde olmadığı hiçbir Doğu Akdeniz planı hayata geçme talihine sahip değildir.
News
