Gümüşhane’nin Torul ilçesinde bulunan Bin 850 metre rakımdaki Güzeloluk Köyü’nde Tabip Hasan Zirver Efendi tarafından 1882 yılında yaptırılan Güzeloluk Camii, Türkiye’de ender mescitlerde bulunan özelliğiyle öne çıkıyor.
Caminin cümle kapısının sağ ve sol tarafında mimarı tarafından ‘denge taşı’ ismi verilen silindirik taşlar yer alıyor
SARSINTI HALİNE İHTAR SİSTEMİ DEVREYE GİRİYOR
Cami yerinde rastgele bir kayma, çökme yahut sarsıntı yaşanması halinde çalışmaz hale gelen bu taşlar, yapının sağlamlığını gösteren bir ikaz sistemi fonksiyonu görüyor.
Caminin yapıldığı günden bugüne kadar istikrar taşlarının hiç durmadan dönmesi ise yapının ve yerinin çok yıldır sapasağlam ayakta kaldığını gösteriyor.
Öte yandan Osmanlı periyodundan kalma az sayıdaki kitabeli mescitten biri olan Güzeloluk Camii, tarihi izleriyle de değer taşıyor.
KURŞUN İZİ VARLIĞINI KORUYOR
1916 yılındaki Rus işgali sırasında Rus ve Osmanlı askerleri ortasındaki çatışmalarda atılan mavzer mermilerinden bir tanesi caminin kitabesinin alt kısmına isabet etti.
Bu hasar kitabedeki yazılara ziyan vermedi lakin kurşun izi geçmişin acılarına hatırlatırcasına birinci günden bu yana varlığını koruyor.
“CAMİDEKİ İSTİKRAR TAŞLARINI ÖZELLİKLERİNİ HİÇBİR VAKİT YİTİRMEDİ”
Tarihi yapının yıllar içerisinde tahribata ve ardından değişikliğe uğradığını fakat ‘denge taşlarının’ özelliğini hiçbir vakit yitirmediğini söyleyen Veysel Armağan, şunları söyledi:
1600’lü yıllarda cami birinci olarak odunla yapılmıştır. Daha sonra cami harap olunca bu sefer taş ve kireçle yapılmıştır, bu da 1700’lü yıllarda olmuştur. Sonra ahşap olarak tekrar inşa edilmiştir. Fakat yanmış, 1800’lü yıllarda yine taş ve kireçle yapılmıştır.
Biz de bu caminin kimi yerlerinde bozulmalar olduğu için geçen sene tadilatını yaptık. Bu caminin üstü birinci evvel ahşap kaplama idi. Ahşap kaplama çürüyünce köylüler tarafından sac kaplama ile kaplanmış. O da çürüdükten sonra son olarak kurşunla kaplanmıştır.
“BU TAŞLAR SARSINTI SIRASINDA OTURUR VE HAREKET ETMEZ”
Caminin bir öbür özelliği ise Türkiye’de sadece 7 yahut 8 tane bulunduğu söylenen zelzele taşlarıdır. Girişte yer alan bu taşlar sarsıntı sırasında oturur ve hareket etmez. Fakat bugüne kadar, Erzincan zelzelesi burayı sallamasına karşın, bozulmamışlardır.
Şu anda Türkiye’de 7 yahut 8 örneğinden biri olan bu tarihi camimiz ayakta durmaktadır. Caminin hiçbir tarihinde eksiklik olmamış, yalnızca çürüyen kısımlar birebir formda onarılmıştır.
“CAMİYİ BU ÖZELLİĞİNDEN ÖTÜRÜ DAİMA ZİYARETE GELİYORLAR”
Yapının barındırdığı özelliklerle çok ender bir cami olduğunu söyleyen Hüseyin Pir, “Buraya sık sık ziyarete geliyorlar. En büyük özelliği de Türkiye’de sırf 5-6 ya da 8 tane bulunan sarsıntı saati dediğimiz düzeneklerin caminin birinci girişindeki kapının sağında ve solunda yer almasıdır. Zelzele olduğu vakit bu saatler duruyor, sarsıntı olmadığı sürece ise çalışmaya devam ediyor. Demek ki bugüne kadar yaşanan zelzelelerde bu cami hiçbir vakit özelliğini kaybetmemiş ve hala o sarsıntı saatleri çalışmaktadır” diye konuştu.
News
