Cumhurbaşkanlığı Bağlantı Başkanlığı’nın Dezenformasyonla Gayret Merkezi’nin (DMM) yayımladığı bilgi notunda Türkiye’nin iktisadının son durumu grafiklerle gözler önüne serildi.
Resmi kaynakların bilgilerine nazaran; Türkiye iktisadı, uygulanan iktisat programı sayesinde iç ve dış şoklara karşı güçlü bir dayanıklılık sergiledi. Rezervler Cumhuriyet tarihinin en yüksek düzeyine çıkarken, borsa endeksi rekor tazeledi, faizler ve risk primi geriledi, kredi notu yükseldi. Enflasyon ise 14 aydır aralıksız düşerek son 44 ayın en düşük düzeyine indi.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürütülen program, kamu maliyesinde disiplin ve tasarruf anlayışıyla desteklenirken, cari istikrarda de yapısal düzgünleşme sağlandı. Zelzeleye yönelik yatırımlar için milyarlarca liralık kaynak aktarılmasına karşın bütçe disiplini korunarak faiz dışı harcamalarda tasarruf elde edildi.
KAZANIMLAR ARTTI
Elde edilen bu kazanımlar, sadece kısa vadeli piyasa göstergelerinde değil, tıpkı vakitte uzun vadeli yapısal dönüşüm maksatlarında de değerli bir muvaffakiyete işaret ediyor. Türkiye, sanayi, yeşil ve dijital dönüşümü merkeze alan ıslahat süreciyle kalıcı cari fazla veren ve sürdürülebilir büyümeyi temel alan güçlü bir ekonomik yapıyı inşa etme yolunda ilerliyor.
Türkiye’nin ekonomik açısından tarihi dönemeçte olduğunu vurgulayan piyasa ve gerçek ekonomik görünümü bilgileri ise şöyle:
PİYASALAR AÇISINDAN BAKILDIĞINDA:
-Merkez Bankası’nın brüt rezervleri tarihi tepesine çıktı.
-Borsa’da şirket bedelleri arttı, borsa endeksi tarihi doruğuna çıktı.
-Gösterge faiz, zirve pahasına nazaran 900 baz puana yakın düştü.
-Dolar cinsi tahvil faizlerimiz de düşüyor.
-CDS’ler programı uygulamaya başladığımızdan bu yana 436 baz puan düştü.
-Türk Lirası’na itimat arttı, Kur Muhafazalı Mevduat hesaplarından çıkış devam etti.
-Türkiye’nin kredi notu arttı.
REEL İKTİSAT AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLDİĞİNDE:
-Enflasyon 14 aydır aralıksız düşüyor.
-Kamuda harcama disiplini ve tasarruf devam ediyor.
-Cari açıkta yapısal güzelleşme sürüyor.
PİYASA GÖRÜNÜMÜ
1. MERKEZ BANKASI REZERVLERİ REKOR DÜZEYE ÇIKTI
Program öncesi devir olan 26 Mayıs 2023 tarihinde 98,5 milyar dolar olan brüt rezervlerimiz, 15 Ağustos 2025 prestijiyle 176.5 milyar dolara çıktı.
Bu meblağ Cumhuriyet tarihi rekoru olarak kayıtlara geçti.
Yaşanan iç ve dış şoklar muvaffakiyetle yönetildi. Mayıs başından bu yana rezervlerimizdeki artış 38 milyar dolar oldu.
2. BORSA’DA ŞİRKETLERİN BEDELİ ARTTI, BORSA ENDEKSİ TARİHİ DORUĞUNA ÇIKTI
Haziran başında 9,000 düzeylerinde olan BİST-100 endeksi, 22 Ağustos 2025 piyasa kapanışı prestijiyle 11,340 düzeyine ulaştı.
Bu düzey endeksin bugüne kadar gördüğü en yüksek bedel olarak kayıtlara geçti.
3. GÖSTERGE FAİZ DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR
Hazine’nin gösterge faizi (2 yıllık iç borçlanma faizi), zirve kıymetine nazaran 900 baz puana yakın düştü.
4. DOLAR CİNSİ TAHVİL FAİZLER DE DÜŞÜYOR
10 yıllık dolar cinsi tahvil faizi tekrar yüzde 7’nin altına geriledi.
5. TÜRKİYE’NİN RİSK PİRİMİ (CDS) DÜŞÜYOR.
Ülkemizin risk pirimi 703 baz puan düzeyinden, 267 baz puana düştü.
Böylece program devrinde CDS düzeyimizdeki düşüş 436 baz puan oldu.
ize emsal gelişmekte olan ülkelerdeki CDS düşüşü ise birebir periyotta 49 baz puan olarak gerçekleşti. CDS’teki düşüş sayesinde yurtdışı borçlanma maliyetlerimiz azaldı.
5. KUR MUHAFAZALI MEVDUAT HESAPLARINDAN ÇIKIŞ DEVAM EDİYOR
Ağustos 2023’te yaklaşık 144 milyar dolarla en yüksek düzeyini gören kur muhafazalı mevduat (KKM) bakiyesi, 15 Ağustos 2025 tarihi prestijiyle 11 milyar dolara geriledi.
Toplam mevduatta KKM’nin hissesi, birebir devirde yüzde 26,2’den, yüzde 1,8’e geriledi.
Tüzel kişi KKM hesapları için yenileme ve açılış süreçleri 2025 yılı şubat ayında sonlandırıldı. 23 Ağustos’ta yayımlanan karar ile gerçek şahıslar için de KKM hesaplarının yenileme ve açılış süreçleri sonlandırıldı.
6. TÜRKİYE’NİN KREDİ NOTU YÜKSELDİ
2024 yılında 3 büyük kredi derecelendirme kuruluşundan 2 kademe kredi notu artırımı alan tek ülke olduk. 26 Temmuz 2025 tarihinde ise Moody’s kredi notumuzu artırdı. Bu gelişme, arka arda yaşanan tüm zorluklara karşın, iktisat programımızın muvaffakiyetini, ekonomimizin dayanıklılığını ve yanlışsız yolda ilerlediğimizi bir kere daha kanıtladı.
REEL İKTİSAT GÖRÜNÜMÜ
1. ENFLASYON 14 AYDIR ARALIKSIZ DÜŞÜYOR
TÜFE alt kalemleri:
Temmuz ayında hem yıllık enflasyon hem de besin enflasyonu son 44 ayın en düşük düzeyinde gerçekleşti.
Temel mallarda enflasyon yüzde 20,7’ye indi. Kira enflasyonunu kalıcı olarak düşürmek için zelzele bölgesinde ve ülke genelinde konut arzı artırılıyor. Enflasyon beklentileri de tüm bölümlerde düzgünleşiyor.
Enflasyondaki düşüşle birlikte finansmana erişim meselesini da kalıcı biçimde çözülüyor.
2. KAMUDA HARCAMA DİSİPLİNİ VE TASARRUF DEVAM EDİYOR
Deprem yaralarını süratle sarılıyor. Son 2 yılda zelzele için bugünkü fiyatlarla 3 trilyon lira yani yaklaşık 75 milyar dolar harcandı.
Ancak bunu yaparken bütçenin harcama tarafında disiplinden asla taviz verilmedi. Harcama disiplini siyasetleri sayesinde; faiz hariç bütçe harcamalarında 2024 yılında, son 10 yıl ortalamasına nazaran ulusal gelirimizin yüzde 2,8’i kadar bir tasarruf elde edildi.
2025 Bütçe Kanunu’nda belirlenen nominal harcama tavanı, mutlak bir hudut olarak ele alındı ve bu hududun aşılmasına katiyetle müsamaha gösterilmedi. Hatta faiz dışı bütçe harcamalarında tıpkı geçen sene olduğu üzere, bütçe tavanının altında kalınması bekleniyor.
Kamuda tasarruf için yayımlanan genelge ile; taşıttan hizmet binasına, demirbaştan güç kullanımına kadar pek çok alanda israf önlendi. Sonuç olarak, genelge kapsamındaki harcamalar, son 10 yıl ortalamasına nazaran yüzde 30 azaldı. Kiralık araçlarda ise yüzde 17 oranında bir tasarruf sağlandı.
3. CARİ AÇIKTA YAPISAL GÜZELLEŞME SÜRÜYOR
Cari açıkta, süreksiz tesirlerin ötesine geçen yapısal bir düzgünleşme kelam konusu.
2003–2022 devrinde cari açığın ulusal gelire oranı ortalama yüzde 3,7 düzeyindeydi. Bu periyotta altın hariç cari açık yüzde 3,1, net altın ithalatı ise yüzde 0,6 oranındaydı. 2023 yılında cari açık yüzde 3,5 oldu, lakin net altın ithalatı yüzde 2,3’e yükseldi.
2024 yılında uyguladığımız siyasetler sayesinde cari açığımız ulusal gelire oranla yüzde 0,8’e düştü ve altın hariç cari fazla verdik. 2025’te ise Orta Vadeli Program amaçlarının altında bir cari açıkla ve yeniden altın hariç fazla ile yılı tamamlamayı öngörülüyor.
Reform ajandasının merkezinde verimlilik bulunuyor. Endüstride dönüşüm, yeşil dönüşüm ve dijital dönüşüm alanlarında somut adımlar atılıyor. Önümüzdeki periyotta, bu ıslahatların tesirlerinin daha görünür hale geleceği bir sürece giriliyor. Gaye; global paha zincirlerinde daha üst sıralarda konumlanan, orta vadede cari fazla veren ve sürdürülebilirliği temel alan güçlü bir ekonomik yapı inşa etmek.
SONUÇ
Türkiye iktisadı, uygulanan program sayesinde rezervlerden enflasyona, faizlerden kredi notuna kadar birçok alanda tarihi muvaffakiyetler elde etti. Merkez Bankası rezervleri rekor düzeye çıkarken, enflasyon aralıksız 14 aydır geriledi, piyasalarda inanç tazelendi. Borsa tarihi tepesine ulaştı, risk primi ve borçlanma maliyetleri kayda bedel ölçüde azaldı.
Tüm bu gelişmeler, iktisat programının kararlılıkla ve disiplinle hayata geçirildiğini, kısa vadeli kazanımların yanında uzun vadeli yapısal iyileşmeleri de beraberinde getirdiğini ortaya koydu. Kamu maliyesinde harcama disiplini korunurken, cari istikrarda kalıcı düzgünleşme sağlandı.
Türkiye, sanayi, yeşil ve dijital dönüşümü temel alan vizyonuyla artık sürdürülebilir büyüme ve kalıcı refah için sağlam bir tabana sahip. Gelinen noktada hem piyasalarda hem de gerçek iktisatta elde edilen muvaffakiyetler, iktisadın dayanıklılığını pekiştirirken, geleceğe dönük inancı de güçlendirdi.
News
