Milli İstihbarat Akademisi (MİA), İsrail ile İran ortasında 13-24 Haziran 2025 tarihleri ortasında yaşanan ve kamuoyunda ’12 Gün Savaşı’ olarak anılan çatışmayı ele alan ’12 Gün Savaşı ve Türkiye için Dersler’ başlıklı rapor yayımladı.
Raporda, savaşın askeri, istihbari, siyasi ve teknolojik boyutları ayrıntılı biçimde değerlendirilirken, Türkiye açısından çıkarılması gereken stratejik derslere işaret edildi.
İSRAİL-İRAN SAVAŞI GENİŞ BİR AÇIDAN ELE ALINDI
Kısa müddette bölgesel istikrarları sarsan savaş, hava üstünlüğünden siber akınlara, kamuoyuna yönelik manipülasyonlardan savunma sanayiine uzanan geniş bir perspektifle ele alındı.
MİA’nın hazırladığı çalışmada, İran-İsrail çatışmasının geleceği ve Türkiye’nin bu muhtemel senaryolara karşı atması gereken adımlar da kapsamlı formda ortaya konuldu.
SİBER HARP ÜZERE ARAÇLAR ÖN PLANA ÇIKTI
MİA’nın yayımladığı raporda, 12 Gün Savaşı’nın kısa müddette derin tesirler yaratan yeni kuşak savaşların çarpıcı bir örneği olduğu vurgulandı. İsrail’in sürpriz hava akınları ve suikast operasyonlarıyla başlayan savaş, ABD’nin İran nükleer tesislerini bombalamasıyla sona erdi.
Modern savaş teknolojilerinin, bilhassa hava ögelerinin, savaşın seyrini nasıl değiştirdiğinin açık biçimde tahlil edildiği raporda, siber harp, elektronik hücumlar ve kamuoyuna yönelik dijital manipülasyon üzere araçlar da ön plana çıktı.
“MODERN İSTİHBARAT YAPILARI SAVAŞIN YAZGISINI BELİRLİYOR”
Bu istikametiyle savaş, klasik orduların ötesinde çok boyutlu uğraş biçimlerinin yük kazandığı yeni bir periyodun sinyallerini verdi.
Raporda, İsrail’in İran içindeki uzun yıllardır faaliyet gösteren istihbari ve operasyonel ağlarının savaşta belirleyici rol oynadığı tespit edilirken, çağdaş istihbarat yapılarının savaşın bahtını nasıl şekillendirebildiği ortaya konuldu.
“TÜRKİYE’NİN MİSAL TEHDİTLERE KARŞI HAZIRLIK YAPMASI GEREK”
Raporda, İran’ın gelişmiş hipersonik füze kapasitesiyle istikrar kurmaya çalıştığı fakat çok katmanlı hava savunma sistemlerinin aktifliği karşısında bu silahların hudutlu muvaffakiyet sağladığı vurgulandı.
İsrail’in tüm teknolojik üstünlüğüne karşın bu füzeleri engellemekte zorlanmasının, Türkiye için de misal tehditlere karşı hazırlık yapılması gerektiğini gösterdiği vurgulanan raporda, hava savunma sistemlerinin modernizasyonu ve füze aykırısı yeteneklerin güçlendirilmesi önerildi.
“SAVAŞ, DİJİTAL BİR GAYRETE DÖNÜŞTÜ”
Rapor, savaşın yalnızca askeri değil tıpkı vakitte dijital bir çabaya de dönüştüğünü ortaya koyduğu aktarıldı.
İsrail ve İran, siber taarruzlarla hem birbirlerinin altyapılarına ziyan verdi hem de kamuoylarını etkilemeye çalıştı.
İran’ın ‘WhatsApp’ üzere uygulamaları engelleme teşebbüsünün, savaşın toplum üzerindeki ruhsal tesirini de gözler önüne serdiği belirtilirken, bu durumun Türkiye açısından dijital güvenlik, kritik altyapı müdafaası ve yerli yazılım kullanımının stratejik ehemmiyetini artırdığına işaret edildi.
SİVİL SAVUNMA KAPASİTESİNE DİKKAT ÇEKİLDİ
Raporda, İran’daki erken ihtar sistemlerinin ve sığınak altyapısının yetersizliği nedeniyle başşehir Tahran başta olmak üzere birçok kentte sivil kayıpların yaşandığı belirtildi.
İsrail’in gelişmiş sivil savunma yapısı sayesinde benzeri kayıpları engellediğine dikkatin çekildiği raporda, Türkiye’nin de büyük kentlerinde benzeri altyapılar kurması gerektiği, sivil savunma kapasitesinin, gelecekteki çatışmalarda hayati değere sahip olacağına değinildi.
“YERLİ TAHLİLLER GELİŞTİRİLMESİ GEREK”
Raporda, savaşın akabinde Türk Hava Kuvvetleri’nin beşerli ve insansız sistem entegrasyonu sürecinin ehemmiyeti tekrar teyit edildi.
Seri üretim kapasitesi kadar sivil teknolojilerin askeri alanda kullanılmasına dair yerli tahliller geliştirilmesi gerektiği vurgulanırken, bu kapsamda, savunma endüstrisinin uzun vadeli ve çok taraflı bir planlamaya gereksinim duyduğu kaydedildi.
“TÜRKİYE, HAZIRLIKLI OLMALI”
Raporda, İran’da diplomatik tahlil yollarının tıkanması durumunda bölgesel türbülansın kaçınılmaz olacağı belirtildi.
Bu durumun Türkiye’ye yönelik kitlesel göç, güç arzında kesinti ve hudut güvenliği riskleri doğurabileceği belirtildi.
Türkiye’nin bu çeşit senaryolara karşı hazırlıklı olması gerektiğine vurgulandı.
ÖNLEYİCİ GÜVENLİK SİYASETLERİ GELİLTİRİLMESİ ÖNERİSİ
MİA’nın değerlendirmesinde, İsrail-İran çizgisinde yeni bir savaş çıkması durumunda bu çatışmanın evvelki savaşlardan daha şiddetli olacağı öngörülürken, Türkiye’nin bu ihtimale karşı çok taraflı bir strateji geliştirmesi gerektiği anlatıldı.
Raporda, savunma endüstrisinin dış istihbarat servislerinin öncelikli amaçlarından biri haline geldiği açıkça söz edilirken, Türkiye’nin bu bölümde faaliyet gösteren aktörlerini koruyacak önleyici güvenlik siyasetleri geliştirmesi önerildi.
Raporda, kritik işçi eğitimi, erken ihtar sistemleri ve dijital müdafaa tedbirlerinin, gelecekteki muhtemel savaşlarda belirleyici öge olacağına vurgu yapıldı.
News
