Küresel krizin, tehlikenin görünmeyen yüzü…
Dünya nüfusunun yaklaşık üçte biri hâlâ inançlı içme suyuna erişemiyor. Bu şahıslardan 1,5 milyarı temel hizmet düzeyinde su kaynaklarına ulaşırken, yaklaşık 700 milyon insan, hala açık kaynaklar ya da sıhhatsiz kuyulardan su temin etmek zorunda kalıyor.
Suya erişimdeki eşitsizlik; altyapı eksikliği, iklim değişikliği, iç çatışmalar ve ekonomik kaynak yetersizliği üzere birçok faktörle daha da karmaşık bir hâl alıyor.
Su sorunu, sırf sıhhat değil; göç, yoksulluk ve toplumsal istikrarsızlık üzere geniş kapsamlı krizlerin de tetikleyicisi pozisyonunda.
TEMİZ İÇME SUYUNA ERİŞİMİ EN DÜŞÜK ÜLKELER
NİJER:
Nijer’de kırsal bölgelerde suya erişim oranı epeyce düşüktür. Kent merkezlerinde içme suyu hizmetlerine erişim nispeten daha yüksek olsa da, ülke genelinde yaklaşık %31–32’lik bir nüfus pak içme suyundan yoksundur.
GÜNEY SUDAN:
Ülkede süregelen iç savaş nedeniyle altyapı neredeyse çökmüş durumdadır. Birçok insan gelişmiş su kaynaklarına erişememekte ve sıklıkla kirli yüzey sularına başvurmaktadır.
AFGANİSTAN:
Borulu su sistemleri birtakım bölgelerde mevcut olsa da, güvenlik, siyasi istikrarsızlık ve bakım eksiklikleri nedeniyle bu sistemler gereğince çalıştırılamamaktadır. Nüfusun büyük bir kısmı inançlı suya ulaşamamaktadır.
KENYA:
Yaklaşık %37 oranında nüfus inançlı içme suyuna erişememektedir. Kırsal bölümlerde bu oran daha yüksektir. Ülkede ekonomik su kıtlığı ve altyapı yatırımlarının yetersizliği temel nedenler ortasındadır.
ÇAD VE ETİYOPYA:
Her iki ülkede de hem fizikî su kıtlığı hem de altyapı sıkıntıları mevcuttur. Çad’da nüfusun %45-50’si, Etiyopya’da ise %42-50 aralığındaki bir kesim inançlı içme suyuna ulaşamamaktadır.
HAİTİ:
Temiz içme suyu erişimi kent merkezlerinde %78 seviyesine çıkarken, kırsal bölgelerde bu oran %49’a kadar düşmektedir. Altyapı eksiklikleri, ekonomik krizler ve doğal afetler nedeniyle su hizmetleri kesintilidir.
PAPUA YENİ GİNE:
Yaklaşık %60 oranında nüfus, inançlı içme suyuna erişememektedir. Ülkenin dağlık yapısı ve kırsal dağılımı, su altyapısının yaygınlaşmasını zorlaştırmaktadır.
SORUNUN TEMEL NEDENLERİ
1. Altyapı eksikliği: Birçok ülke su şebekesi kurmak yahut mevcut sistemleri onarmak için kâfi kaynaklara sahip değil.
2. İklim değişikliği ve kuraklık: Bilhassa Afrika’nın iç bölgeleri ve Orta Doğu’da artan sıcaklıklar, yeraltı ve yüzey su kaynaklarını tehdit ediyor.
3. Çatışmalar ve göç: Yemen, Güney Sudan ve Afganistan üzere çatışma bölgelerinde hem su altyapısı ziyan görüyor hem de nüfus hareketliliği planlamayı zorlaştırıyor.
4. Yoksulluk ve ekonomik kısıtlamalar: Su kaynakları bulunsa bile, bu kaynaklara erişim için gerekli yatırımlar yapılamıyor.
TEMİZ SUYA ERİŞİM HER İNSANIN HAKKI
Temiz suya erişim, sırf bir sıhhat sıkıntısı değil, birebir vakitte temel bir insan hakkıdır. Fakat dünya genelinde milyonlarca insan hâlâ bu haktan mahrum yaşıyor.
Suya erişimdeki bu eşitsizlik, global kalkınma gayelerinin gerçekleştirilmesini de engelliyor.
News
