Türkiye’nin en kıymetli fosil yataklarından biri kabul edilen Çankırı’daki Çorakyerler Omurgalı Fosil Lokalitesi, bu yılki hafriyatlarda şaşırtan bir keşfe sahne oldu.
Çankırı-Yapraklı kara yolu üzerindeki Çorakyerler Fosil Lokalitesi’nde Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Antropoloji Kısım Lideri Prof. Dr. Ayla Sevim Erol’un başkanlığında, yeni bir hafriyat çalışması yapıldı.
43 CİNSE İLİŞKİN 4 BİNDEN FAZLA FOSİL BULUNDU
Bu yıl 15 kişilik grupla yürütülen çalışmalarda, bugüne kadar atların atalarına ilişkin üç çeşit, fillerin atalarına ilişkin iki çeşit, zürafaların atalarına ilişkin dört çeşit, kılıç dişli kedigiller, su samurları, oklu kirpiler, ayılar, domuzgiller, gergedangiller üzere 43 farklı tipe ilişkin 4 bin 300’ün üzerinde numaralı (bütüne yakın), pek çok da küçük kesim halinde fosile ulaşıldı.
Bu dönem yürütülen çalışmalarda 7-8 fil, gergedan ve zürafaya ilişkin 20’den fazla kemik de bir ortada bulundu.
BU YIL TOPLU FOSİL KEŞFİ YAPILDI
Kazı Lider Yardımcısı Dr. Gülşah Güler, Çorakyerler’in Türkiye’de referans lokalitelerden biri olduğunu söyledi.
Alandan çıkarılan örneklerin hepsinin göğüslü cinslerine ilişkin olduğunu lisana getiren Güler, “Önceki yıllarda yapılan hafriyatlarda daha tekil fosiller ele geçirilirken, bu sene bilhassa büyük memelilere ilişkin eklemli kemikler gelmekte. Bilhassa kazdığımız alanda birçok farklı hayvan cinsine ilişkin epeyce karışmış lakin âlâ korunmuş artiküle (eklemli) kemikler bulmaktayız.” dedi.
FOSİL BULUNTULARI FARKLI HAYVANLARA İLİŞKİN OLABİLİR
Bulunan fosillerin 7-8 farklı hayvana ilişkin olabileceğine dikkati çeken Güler, “Örneğin burada fil kol kemiği, onun altında iki farklı gergedan cinsine ilişkin bacaklarının tarak kemikleri bulundu. Üst kısımda bir zürafaya ilişkin üst çene, tekrar onun yanında gergedanın kol ve bacak kemikleriyle birlikte epey karışık lakin güzel korunmuş ve sistematik açıdan bizim için değerli bilgiler verecek buluntular mevcut. Şayet eklemleri tek tek sayarsak 20’nin üzerinde, lakin bireye ilişkin örnekleri sayarsak 7-8 bireye ilişkin fosil var burada.” sözlerini kullandı.
Bu tıp çoğul buluntuların az karşılaşılan bir durum olduğunun altını çizen Güler, “Oldukça az, zira bilhassa Türkiye’deki fosil yataklarında örnekler taşındığı için çok fazla eklemli halde örnek ele geçmez. Geçse de korunma durumu daha bozuk olabilir. Lakin burada rastgele bir ezilme, bozulma olmadan hepsi birebir halde korunmuş durumda. Bu da bizim için değerli.” diye konuştu.
9 MİLYON YIL ÖNCEYE İLİŞKİN OLDUĞU DEĞERLENDİRİLİYOR
Fosilleşmenin güç bir durum olduğunu, hassas özellikler gerektirdiğini anlatan Güler, şunları kaydetti:
“Çorakyerler Lokalitesi günümüzden yaklaşık 7 ila 9 milyon yıl öncesine tarihlendiriliyor. Buradaki örnekler de yeniden 7 ila 9 milyon yıl öncesinde tarihlendirilen örnekler. Bu hayvanların bu formda karışık çıkmasının nedenlerinden biri, toplu mevt. Bir çamur akması bu hayvanları önüne katıp buraya yığmış. Hasebiyle çamur akması hayvanların hepsini karıştırarak buraya yığmış. O yüzden de biz bunları bu formda buluyoruz.”
News
