20 Temmuz 1974’te, Başbakan Bülent Ecevit’in buyruğuyla Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Kıbrıs’ta Rumlar tarafından zulme uğrayan Türkleri kurtarmak gayesiyle düzenlediği Kıbrıs Barış Harekatı’nın üzerinden 51 yıl geçti.
Üzerinden yıllar geçse de Kıbrıs Türklerinin uğradığı katliamlar ve yaşanan zulüm hala hafızalarda yerini koruyor.
Harekat esnasında 28 yaşında olan ve harekata sıhhiye taburu ambulans bölük kumandanı olarak katılan, harekatın yaşayan kahramanlarından Mahmut Emirmahmutoğlu da o günleri dün üzere hatırlıyor.
YAŞANAN ZULMÜ GÖZYAŞLARIYLA ANLATTI
Harekat sırasında cephede fotoğraf makinesiyle kimi anları ölümsüzleştiren ve bu fotoğrafları çeşitli müzelere bağışlayan, cepheden eşine elden gönderdiği resmi damgasız mektubu ‘dünyada savaş alanından elden gönderilen birinci ve tek mektup örneği’ olarak tescillendiren Emirmahmutoğlu, harekat günlerini ve Kıbrıslı Türklerin yaşadığı zulmü gözyaşları içerisinde anlattı.
“RUMLAR ÇIKARMAYI ÇOK DEĞİŞİK BİR YERDEN BEKLİYORLARDI”
Hava indirme tugayına bağlı yaklaşık 70 helikopterin Beşparmak Dağları’nın art tarafına çıkarma yaptığını, daha sonra da kendilerinin denizden çıkarma yaptıklarını tabir eden Emirmahmutoğlu, “Saat 9’da bir hücumbot geldi. Gemi numaralarını anons ederek ileri çıkmamızı sağladılar. Fakat burası Rumların beklediği yer değildi. Rumlar çıkarmayı çok daha değişik yerlerden bekliyorlardı. Mesela bir plaj vardır, oraya isterseniz 150 tane çıkarma gemisi yanaştırabilirsiniz. Oradan bekliyorlardı, ya da onlara benzeri yerlerden bekliyorlardı. Bu çıktığımız yer daracık, küçücük bir plajdı. Hatta çıktığımızda plajda güneşlenen bir sürü insan vardı. Onlar da bizi görünce şaşırdılar” dedi.
“HEM BİZİM ORDUMUZUN BAŞARISI, HEM DE ALLAH’TAN GELEN BAHTIMIZ VARDI
Üzerlerinden yağmur üzere mermi geçtiğini ve daima havan atışlarına maruz kaldıklarını, ancak gemilerinin vurulmadığını belirten Emirmahmutoğlu, “Üç gemi yanaşabiliyordu yaklaşık 20 metre aralıklarla. Bu gemilerden biri üstten ateş alsa havaya uçardı. O gemiler havaya uçtuğu vakit da çıkarma mümkün olmazdı. Allah yardım etti. Hem bizim ordumuzun, askerimizin, uçaklarımızın başarısı, hem de Allah’tan gelen bahtımız vardı. Atılan havanların ve mermilerin birden fazla iki gemi ortasındaki boşluklara geliyordu. Geriye gidiyor, öne gidiyor lakin bir tanesi de gemilerden birine isabet etmedi. Yoksa facia olurdu. Sahayı bilmiyorsunuz, haritayı bilmiyorsunuz. Her yerde tuzaklar var, her yerde militanlar var. Onlar birçok yerde tuzaklar açmışlar. Mevziler kazmışlar. Örneğin konutların önünde tuzaklar var. Bunların ortasından geçiyorsunuz” dedi.
“AMBULANSI DELİK DEŞİK ETTİLER, BU RUMLARIN YAPTIĞI VAHŞETİ GÖSTERİYOR”
Mahmut Emirmahmutoğlu ayrıyeten cephede kendi komuta alanında olan bir ambulansa Rum güçleri tarafından memleketler arası mutabakatları umursamaksızın ateş açıldığını, ambulansta 200’den fazla uçaksavar mermisinin isabet ettiğini belirtti. Bu hücumda Sıhhiyeci Er Tevfik Uğur şehit düştü.
Emirmahmutoğlu, “Akşam üzeri ambulanslarımdan birisi delik deşik edildi. Birinci günün akşamıydı. Burada Tevfik Uğur isimli bir erim şehit oldu. Allah rahmet eylesin. Bu aslında milletlerarası mutabakatlara ters bir şey. Sağlıkçılara ateş edilmez. Ve bu Rumların yaptığı vahşeti gösteriyor. Bizim ambulanslarımıza ve sağlıkçılarımıza hepsine ateş ettiler. Bunların hepsini fotoğrafladım. Orada aşağı üst 82 tane şehit verdik, Girne Şehitliği’nde” biçiminde konuştu.
“RUMLAR, MESKENLERİ TERK ETMİŞTİ”
Rumların Girne’yi terk ettiğini belirten Emirmahmutoğlu, “Gittik bir meskene girdik. Rumlar meskenleri terk etmişti esasen. Girne’yi bırakmışlardı. Orada tek bir sivil yoktu. Hepsi daha uzaklara, emniyetli bölgelere kaçmışlardı birinci gün. Hatta kahvaltıları hazır olan meskenler gördüm. Kahvaltı yapmadan çıkmışlardı. Arabalarını bırakanlar vardı. Aslında hükümet orada kalmamızı istemiyordu. Zira çok az bir yer elde etmiştik ve hem askeri bakımdan hem de orada yaşayan Türklerin güvenliği açısından yayılmamız gerekiyordu. Olağan birinci başlarda destekleniyormuşuz üzere geldi fakat sonradan rahatlayınca Rumlar bize karşı bütün dünyayı yanlarına aldılar.
8 Ağustos’ta orta bir harekat daha yapıldı. Ondan birçoklarının haberi bile yoktur. 8 Ağustos’ta Lapta Karava dediğimiz, şu anda sanırım ismi Alsancak olan yerdeki ovayı da aldık. Sonra Cenevre’deki muahedeler, konuşmalar, müzakereler sonuç vermeyince 14 Ağustos’ta ikinci harekat başladı. Fakat ikinci harekat, birinci harekat kadar şiddetli olmadı zira birincisinde çok güç kaidelerde çıktık. Bilmediğimiz bir toprağa çıktık. Karşıdaki düşmanın ne olduğunu bilmiyorsun. Ancak ikinci harekatta alanlar temizlendiği için, kıyı başı tutulduğu için daha rahat çıkma imkanı oldu. Ve aşağı üst 30 bin küsur askere erişildi” sözlerinde bulundu.
“BENDEN YAŞLI BEŞERLER ELİMİ ÖPMEYE ÇALIŞTILAR”
Kıbrıs’a gittiklerinde Kıbrıs Türklerinin yaşadıkları zulme şahit olduklarını ve kendilerini gören Kıbrıs Türklerinin gözyaşları içinde Türk askerlerinin elini öpmeye çalıştığını gözyaşları içerisinde tabir eden Emirmahmutoğlu, “Nerede bir villa, nerede lüks bir mesken varsa Rumlarındı. Ancak şayet bir köpeğin bile yaşamayacağı bir yer varsa orada bilin ki Türk yaşıyordu. Hatta benden yaşlı beşerler benim elimi öpmeye çalıştılar. Ben ağladım, çok ağladım. Şu anda da hatırladıkça ağlıyorum. Elimizi öpmeye çalıştılar, yalnız benim değil, orada gördükleri bütün askerlerin elini öpmeye çalıştılar. Zira çok büyük zulüm çekmişler. İkinci harekat bittikten sonra Gazimağusa’ya yakın yerlerde toplu mezarlar bulundu. Kaçarken, Muratağa, Atlılar ve Sandallar’da toplu mezarlar bulundu. Çoluk çocuk demeden öldürmüşler kaçarken. Bunları görünce dayanmak mümkün değil. Hatta Rumların ‘Bekledim de gelmedin” diye bir müziği vardı. Türklerle alay ediyorlardı. Orta sıra onu çalarlarmış. Cumhurbaşkanı’nın ‘Bir gece apansızın gelebiliriz’ dediği üzere biz de bir gece apansızın geldik. ‘Bekledim de gelmedin’ olmadı yani. Türkleri beklediler fakat, yıllarca beklediler. Lakin sonuç hoş oldu” şeklinde konuştu.
CEPHANEDEKİ HAYATI FOTOĞRAF MAKİNESİYLE ÖLÜMSÜZLEŞTİRDİ
Fotoğrafçılığa ve pul koleksiyonculuğuna ilgisi olan Mahmut Emirmahmutoğlu iki harekat ortasında aldığı izinde fotoğraf makinesini yanına alarak cepheye geri döndü. Emirmahmutoğlu cephede askerlerin hayatlarından anları ve bulundukları yerlerdeki durumu fotoğraflayarak ölümsüzleştirdi. Rumlar tarafından ateş açılarak delik deşik edilen ve bir sıhhiyeci erin şehit düştüğü ambulansın fotoğrafını çeken Emirmahmutoğlu, Rumların sebep olduğu vahşetin tarihi bir ispatını bu fotoğraf ile ortaya koymuş oldu. Günümüzde aslı Harbiye Askeri Müze ve Kültür Sitesi Komutanlığı’nda sergilenen fotoğrafın kopyaları ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki birtakım müzelerde sergileniyor.
KİLİSE PANOSUNDAKİ ENOSİS HARİTASI
Mahmut Emirmahmutoğlu’nun çektiği fotoğraflar ortasında, Rumların Kıbrıs’ı Yunanistan’a bağlama maksadını anlatan Enosis haritası fotoğrafı da yer alıyor. Lapta ile Alsancak ortasında yer alan bir kilise bahçesindeki panoya çizilen haritada, tarihi değişimlerine nazaran farklı renklendirilmiş Yunanistan haritası ve renklerin karşısına yazılan tarihler yer alıyor. Kıbrıs’ın beyaz renkte resmedildiği haritada beyaz rengin karşısında tarih yerine soru işaretleri yer alıyor. 1974 yılında fotoğrafladığı bu haritanın birkaç hafta sonra beyaz boyayla boyanarak kapatıldığını belirten Emirmahmutoğlu, fotoğrafın Harbiye Askeri Müze ve Kültür Sitesi Komutanlığı ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki çeşitli müzelerde sergilendiğini söz etti.
Emirmahmutoğlu ayrıyeten cepheden dönerken hatıra hedefiyle yanında getirdiği askeri araç gereçleri, havan ve top mermilerini, kendisine takdim edilen beratları ve madalyaları da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki askeri müzelerde sergilenmesi hedefiyle teslim ettiğini belirtti.
“BAZI FOTOĞRAFLAR ÇEKTİM, HİÇBİR YERDE YER ALMAMIŞ FOTOĞRAFLAR”
Cephede çektiği fotoğraflardan bahseden Emirmahmutoğlu, “Bazı fotoğraflar çektim ki, Türkiye’de o güne kadar hiçbir medyada, basında, rastgele bir yerde yer almamış fotoğraflar. Benim gönderdiğim mektupları eşim sağ olsun saklamış. Onun gönderdiği mektupları da ben sakladım. Vakit içerisinde bunlar çok derecede değerli şeyler oldular. Benim yedi- sekiz mektubum vardı. Pak, özel damgalar basılmış mektuplar. Onlar, bugün Amerika’da olsa, tanesi 300 – 500 bin dolara sarfiyat. Bizde filatelizm pek bilinmediği için tahminen bin dolar eder. Ben bunları Güvenlik Kuvvetleri Müzesi’ne versin diye Ulvi Keser Bey’e teslim ettim.
Kıbrıs’tan getirdiğim Rum polis şapkası, bakır madenci şapkası, kask, mermiler, tank mermilerini, top mermilerini armağan ettim, Türkiye’den gönderdim. Madalyamı verdim, fotoğrafları verdim, Merhum Semih Sancar tarafından, birinci çıkanlara verilen beratımı da verdim. Şu anda hepsi Güvenlik Kuvvetleri Müzesi’ndedir” dedi.
“BU DÜNYA SAVAŞ TARİHİNDE BİRİNCİ VE TEK ÖRNEKTİR”
Emirmahmutoğlu, “Hatta bir tane mektup vardı bunların içinde. Eşime yazdığım bir mektup. Bu dünya savaş tarihinde birinci ve tek örnektir. Savaş alanına gönderilen bir mektuptur. O vakitler Yeni Asır Gazetesi’nden bir muhabir askerlerin ortasına gizlice giriyor. Bakıyor ki bütün birlikler Girne tarafına yanlışsız gidiyor. Lakin bir birlik var ki yerinde duruyor. ‘Niye bunlar gitmiyor?’ diye şaşırıyor ve yanımıza geliyor. Burasının ne olduğunu sorunca askerler ‘Burası ambulans bölük komutanlığı’ diyorlar. ‘Komutanınızla görüşebilir miyim’ deyince beni çağırdılar ve durumu anlattılar. ‘Buyursun gelsin’ dedim.
‘Komutanım, kusura bakmayın. Ben gizlice geldim. Savaş alanını gezmek istiyorum. Akabinde dönen gemilerle geri dönmek istiyorum’ dedi. ‘Peki’ dedim ve yanıma emniyetli olmak için birkaç asker daha alıp birlikte gezdik. Gitmek istediğinde ‘Dur, gitme’ deyip askerlerden çabuk kağıt kalem istedim. Birisi bir kâğıt getirdi, birisi kalem buldu. Ben de çabucak eşime ‘Sağlığım sıhhatim yerinde’ formunda bir yazı yazdım. Bunu dörde katlayıp mektup formuna getirdim ve üstüne adres de yazdım. ‘Bunu götürüp Mersin’e vereceksin’ dedim. Gazeteci de ‘Tamam vereceğim’ dedi” halinde konuştu.
“BU MEKTUP, SAVAŞ ALANINDA ELDEN GÖNDERİLEN BİRİNCİ MEKTUPTUR”
Gazetecinin daha sonra Mersin Limanı’na gittiğini ‘Mahmut Teğmen’i tanıyan var mı?’ halinde bağırarak mektubu teslim edeceği birini aradığını belirten Emirmahmutoğlu, “‘Mahmut Teğmeni tanıyan var mı?’ diye bağırırken, bir tanesi ortaya atlıyor ve tanıdığını söylüyor. O kişi de benim eczacı arkadaşım. ‘Mektubu bana ver’ deyip açıyor ve okuyor. Akabinde postaneye gidip eşime bir telgraf çekiyor. Telgrafta ‘Mahmut’tan artık haber aldım sağ ve salim. Gözün aydın’ yazıyor. O mektup da artık müzede. Ben bu mektubu eksperlerle, otoritelerle tartışmaya açtım. Bu askeri mektup ancak üzerinde pul yahut damga yok. Lakin benim varlığımdan ötürü mektup kabul edildi. Bu mektup, dünyada savaş alanından elden gönderilen birinci ve tek mektuptur ve şu anda Güvenlik Kuvvetleri Müzesi’ndedir” dedi.
Fotoğrafçılığın yanı sıra pul koleksiyonculuğuna da merakı olan Emirmahmutoğlu, oluşturduğu pul koleksiyonlarıyla ulusal ve memleketler arası stantlarda 40’tan fazla madalya aldı. 12 yıl boyunca Kadıköy Filatelistler Derneği başkanlığı yapan Emirmahmutoğlu, 2 yıl da Türkiye Filateli Dernekleri Federasyonu başkanlığı misyonunu üstlendi.
News
