Türkiye’nin plastik kirliliğiyle çabası 44 hareketlik yol haritasıyla güçleniyor
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, tek kullanımlık plastikler, deniz çöpleri ve mikroplastiklerin etraf üzerindeki olumsuz tesirlerinin azaltılmasına yönelik 'Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası' hazırladı.
Turan, yaptığı açıklamada, Türkiye'nin hem memleketler arası hem de ulusal arenada etraf ve iklim değişikliği bahislerinde çalışmalarını sürdürdüğünü söyledi.
Ülkenin Paris Mutabakatı başta olmak üzere etraf özelinde çeşitli muahedelerde imzasının bulunduğuna işaret eden Turan, Bakanlık olarak Avrupa Birliği (AB) direktifleri ve etraf, iklim değişikliği mevzularına ait gelişmeleri takip ettiklerini lisana getirdi.
Evsel atıklar, endüstriyel atıklar, orman atıkları, ziraî atıklar, maden atıkları, kullanılmış lastik atıkları, plastik atıklar üzere aklınıza gelecek her şeyin atığı kelam konusu ve bunların düzenlemelerinin yapılması lazım. Bunların hepsi atık başlığı altında yer alıyor.
"PLASTİK TÜKETİM ÖLÇÜSÜ 2060'TA 1,2 MİLYAR TONA ULAŞACAK"
Turan, plastik üretimi 1950'lerde dünya genelinde yaklaşık 1,5 milyon ton iken 2022'de 400 milyon tonu aştığına dikkati çekti.
Turan, plastik üretim ölçüsünün 2060'ta 1,2 milyar tona ulaşacağının iddia edildiğini söyledi.
PLASTİKLERİN BÜYÜK KISMI GERİ DÖNÜŞÜME UĞRAMIYOR
"İÇTİĞİMİZ SUDA BİLE MİKROPLASTİKLERLE KARŞILAŞIYORUZ"
Turan, plastiklerin her alanda kullanıma uygun olduğunu belirterek şunları söyledi:
Plastikler petrol kökenli olduğu için etrafta dönüşümü ve bertarafı çok uzun vakit alıyor. Son periyotta plastik kirliliğinin global ölçekte tesirleri daha ileri seviyeye geçti.
Mikroplastikler, deniz canlıları ve balıkların bünyesine geçerek buradan besin olarak tükettiğimizde beşere geçmesi kelam konusu. Antarktika'da yağan karda dahi mikroplastikler bulunmuş durumda. İçtiğimiz suda bile vakit zaman karşılaşıyoruz.
"SAĞLIK AÇISINDAN PLASTİKLER DENETİMLİ BİÇİMDE ÜRETİLMELİ"
Ambalajlı sularda şayet depolama şartları sağlıklı olmazsa mikroplastiklerin nüfuz ettiğine dair araştırmalar kelam konusu.
Halk sıhhati, insan sıhhati ve etraf sıhhati açısından plastiklerin denetimli halde üretilmesinde fayda var. Bir günde bunların hayatımızdan çıkması çok kolay değil. Bu işle ilgili gelişmiş dal, istihdam, üretim ve ihracat var.
PLASTİĞE ALTERNATİF ESERLER ARANIYOR
Yol haritasında 2025-2028 kısa devir, 2028-2032 orta devir ve 2033 sonrasına için uzun periyot çalışmalarının planlandığını lisana getiren Turan, yaklaşık 44 aksiyon öngörüldüğünü söz etti.
Turan, hareketlerin ilgili tüm bakanlıklar, akademi, kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler ve sivil toplum kuruluşlarıyla hayata geçirilecek planlamalar içerdiğini belirterek, "Plastiklerin yerine ikame eser neler olabilir, bununla ilgili AR-GE çalışmaları yapıyoruz. Bu kapsamda, biyobozunur materyallerin kullanımına, mevcut plastiklerin yerine tabiatta çabuk dönüşebilen gereçlerin kullanımına, zorlayıcı durumlarda kullanılması halinde kullanacağımız materyallerin de geri dönüştürülmesi, geri kazanımı ve bunların yeni kaynak israfı olmadan ve çevreyi kirletmeden kullanımına yönelik birtakım ataklar kelam konusu." diye konuştu.
TEK KULLANIMLIK PLASTİKLERLE İLGİLİ MEVZUAT GÜNCELLENECEK
Turan, tek kullanımlık plastik eserlerin kimilerine kısıtlama, yasaklama, kimilerinin yerine ise biyobozunur eser kullanımı kuralının getirileceğini belirterek, sonraki süreçte uzun vadeye yönelik aksiyonlar ortasında tekrar kullanım ve tekrar dolum üzere döngüsellikle ilgili iş modellerinin yaygınlaştırılacağını anlattı.
VATANDAŞLARA ÇAĞRI
Yol haritası kapsamında kamunun yaptırım ve cezaları artırabileceğini lakin bireylere de kıymetli sorumluluklar düştüğünü söyleyen Turan, şöyle devam etti:
Yaz aylarındayız, pikniğe gidiyoruz. Marketten plastik çatal ve bıçağı alıyoruz. Piknik yaptığımız yerde tahminen bırakıp gitmiyoruz, onları topluyoruz, poşete koyuyoruz ve çöp konteynerine atıyoruz.
Ama sonuçta o bir kaynak ve onun şayet geri dönüşüm sürecini siz hayata geçirmezseniz, nizamlı depolama alanlarına bunu götürdüğümüzde her gün binlerce ton atık için bizim alan bulmamız gerekiyor bu sürdürülebilir bir şey değil.
"NÜFUS BAŞINA ORTALAMA 1,5-2,5 KİLOGRAM ÇÖP ATIK HESAPLANIYOR"
Yaklaşık nüfus başına günde ortalama 1,5-2,5 kilogram çöp atık hesaplanıyor. 80 milyonun yaklaşık 40 milyon kilogram her gün daima çöp atık oluşturduğunu düşünün. Bunu depolama imkanınız yok. Alan bir noktada bitecek.
Dolayısıyla bu aksiyonların ortasında en can alıcı olanı, kurumlar kendi üzerine düşeni yapacaktır lakin 86 milyon vatandaşımızın birer etraf elçisi, etraf gönüllüsü olması.
SIFIR ATIK MAVİ ÇALIŞMALARI DEVAM EDİYOR
Turan, tek kullanımlık plastiğin yasaklandığı ülkeler olduğuna işaret ederek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi ve Birleşmiş Milletler (BM) Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Lideri Emine Erdoğan'ın himayesinde yürütülen Sıfır Atık Hareketi'nin 7 yılda 7 kıtada kıymetli uygulamalara vesile olduğunu lisana getirdi.
"2053 AMAÇLARIMIZA ULAŞMAK İÇİN ÇALIŞMALARIMIZI SÜRDÜRÜYORUZ"
Turan, TEKNOFEST Mavi Vatan'ın yalnızca savunma endüstrisi için değil, denizlerin korunması ismine da Sıfır Atık Mavi için kıymetli bir yapı taşı olduğunu lisana getirerek, şunları söyledi:
Biz, 2025-2028 Ulusal Döngüsel İktisat Hareket Planı'mızı da yayımlamak üzereyiz. Bakanlıkların ülke içinde tüm kamu kurumlarının döngüsel iktisat unsurları çerçevesinde ve aslında plastikler dahil tüm atıkların geri dönüşümü konusunda ve kirletmeme prensibine dayalı, israfın önlenmesi, tüm kullanımların mümkün olduğu kadar geri dönüşebilecek materyallerden yapılmasına yönelik yeniden bir yol haritamız var.
Bu sayede biz ülkemiz dünya klasmanında, öteki ülkeler nezdinde etraf manasında en üst ligde gayret edecek biçimde çalışmaya devam ediyoruz.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Türkiye Yüzyılı kapsamındaki gayelerinden birinin de 'sürdürülebilirliğin yüzyılı' olduğunu söz eden Turan, 2053 gayelerine ulaşmak üzere çalışmalarını sürdürdüklerini kaydetti.