İran savaşının faturası ağırlaşıyor: ABD’de güç maliyeti 37 milyar doları aştı

ABD ile İsrail’in İran’a karşı başlattığı savaşın ekonomik tesirleri Amerikan halkının günlük ömrüne direkt yansımaya başladı. Güç fiyatlarındaki sert yükseliş nedeniyle milyonlarca ABD vatandaşı artan akaryakıt masraflarıyla karşı karşıya kalırken, yayımlanan yeni bir araştırma savaşın mali boyutunu gözler önüne serdi.

Brown University bünyesindeki Watson Uluslararası ve Kamu İşleri Okulu tarafından hazırlanan “İran Savaşı Güç Maliyet Takipçisi” bilgilerine nazaran, 28 Şubat’ta başlayan savaş sürecinden bu yana Amerikalılar toplamda 37 milyar 346 milyon dolardan fazla ek güç maliyetine katlandı.

MALİYET HER SANİYE ARTIYOR

Araştırmada yer alan datalara nazaran güç maliyetlerini takip eden sistem gerçek vakitli olarak güncelleniyor ve toplam sayı her geçen saniye yükselmeye devam ediyor.

Ek maliyetlerin en büyük kısmını petrol fiyatlarındaki artış oluşturdu. Datalara nazaran Amerikalılar petrol kaynaklı fiyat artışları nedeniyle yaklaşık 20,41 milyar dolar fazla ödeme yaparken, dizel yakıt maliyetlerindeki yükselişin faturası ise 17 milyar dolara yaklaştı.

Uzmanlar, güç piyasalarındaki dalgalanmanın sırf ulaşım masraflarını değil, lojistikten besin fiyatlarına kadar birçok alanı etkileyebileceğine dikkat çekiyor.

ABD HANELERİNE AYLIK 285 DOLARLIK EK YÜK

Araştırma sonuçlarına nazaran savaşın akabinde yükselen güç fiyatları, Amerikan aile bütçelerinde önemli baskı oluşturdu.

Ortalama bir ABD hanesinin akaryakıt ve dizel masraflarında aylık yaklaşık 285 dolar daha fazla ödeme yaptığı belirtildi. Bilhassa uzun yol nakliyatı, yaz tatili seyahatleri ve günlük ulaşım maliyetlerinde bariz artış yaşandığı söz edildi.

Projeyi yöneten uzmanlardan Jeff Colgan, güç fiyatlarındaki yükselişin direkt tüketicinin cebine yansıdığını vurguladı.

“MALİYET DİREKT TÜKETİCİNİN CEBİNDEN ÇIKIYOR”

Brown Üniversitesi proje lideri Jeff Colgan, takip sisteminin nisan ayı ortasında devreye alınmasının akabinde yaptığı değerlendirmede, savaşın ekonomik tesirlerinin halk üzerinde hissedilir hale geldiğini söyledi:

“Bu maliyet direkt Amerikan tüketicilerinin cebinden çıkıyor. Beşerler yaz tatilleri ya da uzun yol planlamalarında karşılaşabilecekleri ek masrafları bu sistem üzerinden görebilir.”

HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ GÜÇ PİYASALARINI SARSTI

Savaşın ekonomik tesirlerinde en kritik başlıklardan biri ise İran’ın misilleme olarak Hürmüz Boğazı’nı kapatma kararı oldu.

Dünyanın en değerli güç geçiş noktalarından biri kabul edilen Strait of Hormuz, Basra Körfezi’ni Umman Körfezi ve Umman Denizi üzerinden milletlerarası deniz ticaret yollarına bağlıyor.

Boğazdaki sevkiyatların aksamasıyla birlikte global petrol ve doğalgaz piyasalarında sert fiyat hareketleri yaşandı. ABD’de akaryakıtın galon fiyatı savaş öncesinde 3 doların altındayken, süreç içinde 4,520 dolara kadar yükseldi. Böylelikle fiyat artışı yüzde 50’yi aştı.

KÜRESEL TEDARİK ZİNCİRİ DE ETKİLENDİ

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki uzun vadeli kriz ortamının sırf güç dalını değil, global ticaret ve tedarik zincirlerini de önemli halde etkilediğini belirtiyor.

Bölgedeki güvenlik riskleri nedeniyle liman operasyonlarında gecikmeler yaşanırken, deniz nakliyatı maliyetlerinin de süratle yükseldiği söz ediliyor.

Öte yandan İran’ın, ABD’nin Körfez’deki Arap müttefiklerine ilişkin kritik güç altyapılarını gaye alan hücumlar düzenlemesi, savaşın ekonomik tesirini daha da derinleştiren unsurlar arasında gösteriliyor.