Düzmece diploma skandalının tüm detayları: Sistem nasıl kuruldu, soruşturmada kimler var
Türkiye bu skandalı konuşuyor...
Sahte diplomalar ve düzmece akademisyenlerle tartışma konusu olan e-imza skandalı geçen yıl ortaya çıktı.
Ankara'da kamu kurumlarının yöneticilerinin elektronik imzalarının kopyalanarak geçersiz diploma ve şoför evrakı düzenlenmesi ile ilgili soruşturmada 134 kuşkulu hakkında geçtiğimiz aylarda dava açıldı.
İLK SORUŞTURMA 2024 YILINDA AÇILDI
Soruşturmanın fitilini e-imzasının kopyalandığını fark eden bir kamu vazifelisi ateşledi.
Soruşturmada, TÜRKTRUST ve E-İMZATR isimli elektronik sertifika hizmet sağlayıcı kuruluşların Adana, Mersin, Hatay, Ankara ve İstanbul bayi/ofisleri üzerinden uydurma şoför evrakı ve T.C. kimlik kartları kullanılarak, kamu kurum ve kuruluşlarında vazifeli yöneticiler ismine elektronik imza oluşturulduğu tespit edildi.
Soruşturma derinleştirilirken şüphelilerin çok sayıda kamu kurumuna ilişkin sistemlere yetkisiz erişim sağladıkları anlaşıldı.
50 YILA KADAR MAHPUS CEZALARI İSTENDİ
Soruşturmanın ikinci basamağında ise Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Lideri, Başkan Yardımcısı, Yükseköğretim Kurulu Eğitim Öğretim Daire Başkanı ile 14 üniversitenin öğrenci işleri daire liderleri ve işçisine ilişkin e-imzaların kopyalanmasıyla ilgili, 20'si tutuklu 65 kuşkulu hakkında daha iddianame hazırlanarak, birinci evrakın da gönderildiği Ankara 23'üncü Asliye Ceza Mahkemesi'ne gönderildi.
Şüphelilerin, 'ÖSYM Kanunu'na muhalefet', 'resmi dokümanda sahtecilik', 'bilişim sistemine girme', 'verileri hukuka ters olarak ele geçirme' hatalarından 5 yıldan 50 yıla kadar mahpus cezası istendi.
E- İMZA NASIL ÇIKARTILIYOR
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan iki başka iddianamede, şüphelilerin e-imzaları nasıl oluşturduğu bütün ayrıntılarıyla anlatıldı.
Örneğin Gazi Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanı’nın e-imzası, TÜRKTRUST Bilgi Bağlantı ve Bilişim İnançlı Hizmetleri A.Ş.’nin Adana bayisinde çıkartıldı.
Şüpheliler bunun için müştekinin gerçek kimlik bilgilerini kullandı fakat fotoğraf olarak da organizatörler ortasında yer alan kuşkulu Mıhyedin Yakışır’ın fotoğrafını yapıştırdı.
Bu e-imzayı onaya verenin ise tıpkı şirketin Adana bayi/ofisinde çalışan kuşkulu Halil Erkoç olduğu anlaşıldı.
İddianamelerde e-imzaları çıkartan ve e-imzalara onay veren bireyler de şüpheliler ortasında yer alıyor. Yalnızca kuşkulu Mıhyedin Yakışır’ın fotoğrafı kullanılarak 6 kamu görevlisinin e-imzasının kopyalandığı tespit edildi.
KRİTİK DURUMDAKİ İSİMLER İSMİNE E-İMZA ÜRETTİLER
Sahte kimlik bilgilerinin kullanılarak elektronik imzaları kullanılan ve mağdur olan isimler tek tek tespit edildi.
Bu isimler ortasında devletin kritik noktalarındaki kamu çalışanları yer aldı.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Lider Yardımcısı Arif Arısoy, YÖK Başkanlığı Eğitim Öğretim Dairesi Lideri Sibel İrkey, Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü Daire Lideri Fazıl Aydemir, İstanbul Valiliği Vilayet Göç Yönetimi Müdürü Hüseyin Kemal İlday, Narkotik Cürümlerle Gayret Daire Başkanlığı Başkomiseri Samet Dede, Gazi Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanı Ahmet Mavi'nin de ortasında bulunduğu 20 kamu kurumu işçisinin e-imzalarının taklit edildiği ortaya çıkarıldı.
KAÇ DİPLOMA OLUŞTURULDU
Yetkisiz erişimle oluşturulan uydurma diplomalar YÖK sistemine eklendi.
Sahte diploma alan şüpheliler kendilerine ilişkin e- Devlet sistemlerinden sorguladıklarında isimlerine çıkartılan diplomaları görebildiler. Çıkartılan uydurma diplomalar ortasında psikoloji, hukuk, inşaat mühendisliği, eczacılık üzere kısımlar dikkat çekti.
Her iki iddianamede oluşturulan uydurma diploma sayısı 45 olarak belirlendi.
ÇETE LİDERİ KİM
Soruşturma kapsamında e-imza sahtekârlığına imza atan şüpheliler 6 şahıstan oluşuyor.
Çetenin liderliğini ise daha evvel de benzeri imtihan usulsüzlüklerine ait soruşturmalarda ismi geçen ve 5 yıl cezaevinde kalan Ziya Kadiroğlu yapıyor.
Düzce Üniversitesi’nde doktora yapan Kadiroğlu etrafında 'Ziya Hoca' ismiyle biliniyor.
İddianamelerde 6 kuşkulu için 'organizatörler' tarifi yapılıyor.
KAÇ E – İMZA ÜRETİLDİ
Şüphelilerden Ayhan Ateş ifadesinde "Ziya Kadiroğlu’nun e-imza olaylarının en başındaki kişi olduğunu, 270 e-imza üretildiğini, yeniden joker eleman olarak tabir edilen çok uygun yabancı lisan bilen Yakup isimli şahsın 2006-2010 yılları ortasında yapılan yabancı lisan imtihanlarına sokularak imtihanlarda başarılı puanlar aldırıldığını ve üniversitelere öğretim vazifelisi, akademisyen olarak yerleştirilen Türkiye geneli 400’den fazla kişi olduğunu, birçoğunun doçent ve profesör olduğunu" iddia etti.
Ateş’in sorgusunda bu bireylerin kim olduğuna ait bir açıklamada bulunmadığı öğrenildi.
İddianamede, bu argümana ait savcılığın bir tespiti de yer almadı.
SAHTE İMZALARLA SÜREÇ YAPTILAR MI
İddianamelerde şüphelilerin elde ettikleri geçersiz üniversite, lise diploması ve şoför evrakı ile kamuda rastgele bir süreç yapıp yapmadıklarına ait bir tespit yapılmadı.
Ancak kaynaklar, kelam konusu şüphelilerin düzmece evraklarla kamuda rastgele bir süreç yapmadıklarını tez etti.
Şüphelilerin Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü Genel Satış Daire Başkanı’nın bilgisi dışında ismine düzenlendiği e-imza ise süreç yapılamadan ortaya çıkarıldı.
Bakanlık hata duyurusunda bulunarak kayıtlarda yapılabilecek mümkün bir usulsüzlüğün önüne geçti.
YATAY GEÇİŞ İÇİN NOT YÜKSELTİLER
Şüphelilerin, kendilerine başvuran şahıslar için üniversitelerin sistemlerine yetkisiz erişim sağlayarak not ortalamalarını bile yükselttikleri de belirlendi.
İddianamede kuşkulu olarak yer alan Ahmet U., 2015 yılında Yıldız Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü’nü kazandığını, 2016 yılında Merkezi Yatay Geçiş Sistemi ile üniversite imtihanında almış olduğu puan ve muvaffakiyet sıralaması ile İstanbul Teknik Üniversitesi İç Mimarlık Bölümü’ne yatay geçiş yaptığını söyledi.
Ancak Ahmet U. not ortalamasının yükseltilmesi ile ilgili rastgele bir ilgisi olmadığını, buna ait bilgisinin olmadığını tez etti.
POLİS MEMURU BİLE VAR
Siber gruplar ayrıyeten Gazi Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanı adına sahte kimlik kullanmak suretiyle üretilen elektronik imza ile OBS sistemi üzerinden süreç yapılan kimlik bilgileri bulunan şahısların, yasal yollardan öğrenci /mezun olup olmadıklarını sorguladı.
Tespitlere nazaran, İstanbul Emniyet Müdürlüğü'nde polis memuru olarak vazife yapan Alper Kaan Ç., Adıyaman Besni Kaymakamlığı vazifelisi Ahmet Y. üzere 8 farklı ismin üniversiteye yasal yollardan kayıt yaptıran öğrenci/mezun olmadıklarını saptadı.
SAHTE MÜHENDİS BARAJ PROJELERİNDE GÖREV ALMIŞ
Usulsüz olarak Yıldız Teknik Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği kısmından mezuniyeti oluşturulan ve YÖK sistemine eklendiği tespit edilen bir öteki isim ise Mehmet Baykara isimli Malamira İnşaat ve Sondaj isimli şirketin Yönetim Kurulu Başkanı'ydı.
Baykara'nın yönetim kurulu başkanı olduğu şirketin Ilısu Barajı, Şırnak Barajı, Uludere Barajı üzere çeşitli projeleri üstlendiği ve tamamladığı ortaya çıktı.
SAHTE DİPLOMAYLA ÜNİVERSİTENİN GENEL SEKRETER VEKİLİ OLDU
Bir öbür adapsız olarak üniversiteden mezun olan ve YÖK sistemine eklendiği tespit edilen isim ise Antalya Belek Üniversite'sinde Genel Sekreter Vekili olan Muhammet Kaya oldu.
Kaya'nın ayrıyeten 2011 yılında 'resmi dokümanda sahtecilik', 2013 yılında ise 'dolandırıcılık' kabahatlerinden arşiv kaydına rastlandı.
KEÇİÖRENGÜCÜ'NÜN SPONSORU DA GEÇERSİZ DİPLOMACI ÇIKTI
Ege Üniversitesi'nden yöntemsiz olarak İnşaat Mühendisliği kısmından mezuniyeti oluşturulmuş ve YÖK sistemlerine eklenen bir başka isim ise Emre Gökdemir oldu.
Gökdemir'in Ankara'da faaliyet gösteren Gökdemir İnşaat Mühendislik Mimarlık Müteahhitlik isimli şirketin sahibi olduğu ayrıyeten firmanın Keçiörengücü Spor Kulübü'ne isim sponsoru olduğu ortaya çıktı.
DİKKAT ÇEKEN İSİMLER
Soruşturmada hazırlanan iddianamelerde geçersiz üniversite, lise diploması ile yatay geçiş için not yükselten ve şoför dokümanı alan şüphelilerin isimleri tek tek yer aldı.
En çok dikkat çeken isimler ise birçok TV programına çıkan kuşkulu Abdullah Volkan Uçak ismine düzenlenen 'psikoloji', II. Abdülhamit’in torunu Abdülhamit Kayıhan Osmanoğlu’nun 'tarih' diploması ve Nizam-I Cedid Derneği Genel Başkanı Nizam Perk’in 'inşaat mühendisliği'ne ait düzmece diplomalar oldu.
OKUMA YAZMASI OLMAYANA EHLİYET
Şüphelilerin yalnızca düzmece üniversite ve lise diploması üretmekle kalmadığı belirlendi. Şüphelilerin Milli Eğitim Bakanlığı Daire Başkanı e-imzasını kullanarak ehliyet imtihanlarından başarısız olan bireyleri başarılı üzere göstererek, sisteme ekledikleri tespit edildi.
Şüphelilerin okuma yazması olmayan şahıslara bile ehliyet çıkardığı belirlendi.
Organizatörler ortasında yer alan şüphelilerden Zeynep Karacan’ın, Gamze isimli bir çalışanı ile "Gamze, Sinan bey vardı. Kerim’in işvereni hatırlıyor musun, onun bir tanıdığı varmış, ehliyet istiyor ancak okuma yazması yokmuş, 3 ise 5 verir falan diyo" şeklindeki bildiri attığı belirlendi.
DAVALAR BİRLEŞTİ
Soruşturmanın birinci ayağında savcılık 134 kuşkulu hakkında dava açtı. Tamamlanan ikinci iddianamede ise 65 kuşkulu yer aldı. Böylelikle toplam 199 kuşkulu belgede yer aldı.
Ancak savcılık evrakları ayrılan şüpheliler tarafında soruşturmaya devam ediyor. Şüphelilerin sayısının artabileceği bildirildi.
Şüphelilere “Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Başkanlığı’nın Teşkilat ve Misyonları Hakkında Kanun, elektronik sertifikalarda sahtekârlık, sistemi engelleme, bozma, bilgileri yok etme yahut değiştirme, bilgileri hukuka alışılmamış olarak verme yahut ele geçirme” hatalarından ceza talep edildi.
134 kuşkulu istikametinde açılan davaya başlandı. İkinci iddianame de birebir mahkemeye sunuldu. Davaya bakan Ankara 23. Asliye Ceza Mahkemesi de her iki evrakın birleştirilmesine karar verdi. Tüm sanıklar 12 Eylül’de bir kere daha hâkim karşısına çıkacak.