Dünyada hipersonik füze yarışı kızıştı

Dünyadaki "hipersonik füze yarışı" sürat kesmeden sürerken, kesimde Çin ve Rusya'nın yüksek hareket kabiliyetine sahip füzeleriyle öne çıkması dikkati çekiyor.

Dünya genelinde önde gelen pek çok ülke, hipersonik füze üretmek için gayret sarf ederken, bu alandaki gelişmeler hem askeri istikrarları değiştiriyor hem de geleceğin savunma stratejilerini yine şekillendirmeye aday projeleri ortaya çıkarıyor.

Avustralya ve ABD'nin iki yılda bir düzenlediği "Talisman Sabre" tatbikatının 11'incisi yapıldı.

Tatbikat kapsamında ABD imali "Dark Eagle" (LRHW) hipersonik füzesinin Avustralya'ya konuşlandırılması Çin'in reaksiyonunu çekti.

SES SURATINDAN 5 KAT HIZLI

Hipersonik silahlar, ses suratının beş katından daha süratli hareket edebilen, saatte 6 bin 200 kilometreden fazla süratle uçabilen ileri seviye füze sistemleri olarak öne çıkıyor.

Bu sistemler, balistik füzelerden farklı olarak atmosfer içinde yüksek hareket kabiliyeti ile süzülebiliyor, taraf değiştirebiliyor ve maksada yanlışsız farklı rotalar izleyebiliyor. Hipersonik füzeler, bu özellikleriyle klasik balistik füzelerden ayrılıyor.

Manevra kabiliyetleri hasebiyle hipersonik füzeler, mevcut hava ve füze savunma sistemleri için güç bir amaç haline geliyor.

Özellikle hipersonik silahların gelişiminin, global güvenlik dinamiklerini tekrar şekillendireceği düşünülüyor.

Bu nedenle ülkeler ortasındaki hipersonik silah yarışı, stratejik caydırıcılık ve askeri üstünlük açısından kritik bir değere sahip.

HİPERSONİK SİLAHLARIN DÜNYADAKİ YERİ

Hipersonik silahlar dünya için yeni değil lakin birden fazla ülkede kullanımı ve geliştirme süreci devam ediyor.

Çin ve Rusya'nın yüksek hareket kabiliyetine sahip hipersonik füzeleriyle liderliği ele geçirmesi, ABD ve öbür Batılı ülkeleri füze teknolojilerini geliştirmeye zorluyor.

ÇİN HİPERSONİK SİLAHLARDA DÜNYA LİDERİ

Çin'in, bir yandan modernizasyon yaparken başka yandan envanterindeki nükleer başlık sayısını artırarak dünyanın en süratli büyüyen nükleer cephanesine sahip ülke pozisyonuna geldiği belirtiliyor.

2019'da kuruluşunun 70'inci yıl dönümü hasebiyle başşehir Pekin'de düzenlenen askeri geçit merasiminde Çin'in nükleer ve hipersonik füzeleri sergilendi.

Törende ülkenin hava savunma HQ (Hongçi- Kızıl Bayrak) ve "Doğu Rüzgarı”"anlamına gelen Dong Feng (DF) serisi nükleer başlıklı füzeler ve denizaltından fırlatılan seyir füzeleri gün yüzüne çıktı.

Füzeler ortasında DF-17 modeli öne çıktı. 11 metre uzunluğundaki bu orta menzilli balistik füze, DF-ZF isimli hipersonik kayar araç (HGV) taşıyor ve yüksek süratle hareket kabiliyeti sayesinde mevcut füze savunma sistemlerini aşabiliyor.

Uzmanlar, DF-17'nin menzili ve esnekliği sayesinde bilhassa Tayvan Boğazı ve Güney Çin Denizi üzere bölgelerde Çin'e askeri üstünlük sağladığını belirtiyor.

Bu sistem, Çin'in hipersonik teknoloji geliştirme kapasitesinin göstergesi olarak da dikkati çekiyor.

Çin, füzelerini sürat ve menzil açısından geliştirmeye devam ediyor ve şu anda hipersonik silahlar konusunda dünya lideri konumunda.

RUSYA ENVANTERLERE BÜYÜK YATIRIM YAPIYOR

Rusya, Avangard ve Kinjal üzere sistemlerle hipersonik silah kapasitesiyle öne çıkıyor.

Avangard kıtalararası füzesinin, düşman ülke savunma sistemlerine yakalanmadığı ve ayrıyeten hava savunma sistemlerini bertaraf edeceği savunuluyor.

Hipersonik başlığa sahip füzenin ses suratının 20 katına çıkabileceği, üstün hareket kabiliyetinin yanı sıra atmosferin üst katmanlarında, yüzlerce kilometre yükseklikte uçabileceği belirtiliyor.

Avangard, hem nükleer hem de konvansiyonel başlık taşıyabiliyor.

Nükleer taarruz kapasiteli kıtalararası hipersonik "Avangard" füzesini geliştiren Rusya, envanter modernizasyonuna da büyük yatırımlar yapıyor.

Rusya'nın hipersonik füzesi Kinjal ise yüksek hareket kabiliyetiyle mevcut savunma sistemlerini aşabiliyor. Füze, nükleer yahut konvansiyonel başlık taşıyabiliyor.

Rusya'nın bir öbür önde gelen silahı ise hipersonik ekipmanlarla donatılmış Oreşnik isimli balistik füze.

Nükleer yahut konvansiyonel savaş başlıkları taşıyabilen "Oreşnik" isimli füzenin Belarus'a konuşlandırılması görüşülüyor.

Ayrıca Oreşnik, Ukrayna'nın Dnipro kentindeki bir askeri sanayi kompleksine düzenlenen akında birinci sefer kullanıldı.

ABD, DÜNYANIN GERİSİNDE KALMAKLA ELEŞTİRİLİYOR

Hipersonik silahlar alanında Rusya ve Çin'in gerisinde kaldığı tenkitleriyle karşılaşan ABD, son yıllarda üç farklı program ile kapasitesini geliştirmeye çalışıyor.

Bu programlar ortasında "Dark Eagle" (LRHW), "ARRW" (AGM-183A) ve "HACM" (Hypersonic Attack Cruise Missile) hipersonik füzeleri öne çıkıyor.

Avustralya'daki "Talisman Sabre" tatbikatıyla gündeme gelen Dark Eagle'ın, kara tabanlı uzun menzilli hipersonik silah olarak 2025 sonunda envantere girmesi planlanıyor.

ARRW'nin operasyonel tedarik planının şimdi net olmadığı belirtiliyor.

HACM hipersonik seyir füzesinin F-15E ve öteki avcı uçaklarına entegrasyonu hedefleniyor. ARRW füzesinden çok daha küçük olan HACM'in testleri bu ay Avustralya'da yapıldı.

Bu silahlar da yüksek sürat ve hareket kabiliyetiyle radar tarafından geç tespit edilebiliyor ve hem kara hem hava tabanlı ataklarda kullanılabiliyor.

KUZEY KORE DE YARIŞTA YERİNİ ALMAYA ÇALIŞIYOR

Kuzey Kore de hipersonik füze çalışmalarında öne çıkan ülkeler ortasında yer alıyor. Ülkenin bu alandaki en dikkat alımlı projelerinden biri, 2021 yılında birinci sefer test edilen Hwasong-8 hipersonik füzesi oldu.

Hwasong-8, Çin'in DF-17 füzesine emsal formda, balistik füzelerden farklı olarak atmosfer içinde hareket yapıyor. Böylelikle tespit edilmesi ve müdahale edilmesi sıkıntı hale geliyor.

Kuzey Kore ayrıyeten 2024 yılında, orta menzilli hipersonik füze olan Hwasongpho-16B'yi test etti.

HİNDİSTAN RUSYA İLE ORTAK ÇALIŞMALAR YÜRÜTÜYOR

Hindistan da hipersonik füze teknolojilerinde kıymetli bir oyuncu haline gelmiş durumda. ET-LDHCM, LRAShM, Shaurya, BrahMos-II ve HSTDV, Hindistan’ın önde gelen füzeleri ortasında yer alıyor.

ET-LDHCM ve LRAShM 1500 kilometreye kadar menzile sahipken, Shaurya'nın yaklaşık 700 kilometre menzili bulunuyor.

LRAShM gemi platformları üzerinden ateşlenebiliyor. ET-LDHCM ise çeşitli hava savunma sistemlerini aşabiliyor.

Hindistan ve Rusya'nın ortaklaşa geliştirdiği bir hipersonik seyir füzesi BrahMos-II'nin ise 1500 kilometreye kadar menzile sahip olması bekleniyor. Bu füze, kara, deniz ve hava platformlarından fırlatılabiliyor.

BrahMos-II füzesini geliştirme süreci devam ediyor.

AVRUPA DİNAMİKLERİN GERİSİNDE

Avrupa, hipersonik silah teknolojileri konusunda değerli adımlar atmayı hedefliyor.

Fransa'nın ASN4G ve Almanya, Fransa, İtalya ve Hollanda’nın birlikte geliştirdiği TWISTER, Avrupa kıtasının hipersonik silah teknolojilerini geliştirmeyi hedefliyor.

Fransa ASN4G füzesini 2035 yılında envanterine katmayı planlıyor.

Öte yandan Avrupa'daki projelerin birçok şimdi geliştirme etabında. Bu nedenle hipersonik silahların kullanıma geçişi yıllar alabilir.

Bu nedenle Avrupa, savunma kapasitesi ve global savunma dinamiklerinde geride kalmış görünüyor.

TÜRKİYE DE HİPERSONİK FÜZE YARIŞINDA YERİNİ ALDI

Türkiye'nin birinci hipersonik füzesi TAYFUN BLOK-4 İstanbul'da düzenlenen Memleketler arası Savunma Sanayii Fuarında (IDEF 2025) tanıtıldı.

TAYFUN BLOK-4, Türkiye'nin uzun menzilli balistik füzesi olan Tayfun füzesinin güncellenmiş bir versiyonu olarak sunuldu.

Çok gayeli bir harp başlığına sahip olan yeni füzenin 7 tondan fazla tartıya sahip olduğu ve hava savunma sistemleri, komuta denetim merkezleri, askeri hangarlar ile kritik askeri tesisler dahil olmak üzere "çoklu stratejik hedefleri" imha edebildiği belirtiliyor.

Roketsan tarafından üretilen TAYFUN BLOK-4, IDEF 2025'de ağır ilgi gördü.