Doha Tepesi sonrası İsrail’e karşı 25 unsurluk ortak bildiri yayınlandı

Katar'ın başşehri Doha'da İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Arap Ligi Harika Zirvesi gerçekleştirildi. 

Ana gündem unsuru Gazze olmak üzere toplanan tepe sonrası, ortak bildiri yayınlandı.

İSRAİL'E SERT TEPKİ

Yayınlanan bildiriyle, İsrail'in bölgedeki yayılmacılık teşebbüsü siyaseti ve Katar'da gerçekleştirdiği hücum sert bir biçimde kınandı.

'ACİL BİRLEŞMİŞ MİLLETLER GÜVENLİK KURULU TOPLANTISI' HATIRLATILDI

Yayınlanan ortak bildiride şu ifadeler yer aldı: 

Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı’nın tüm üye devletlerinin egemenliğine, bağımsızlığına ve güvenliğine olan sarsılmaz bağlılığımızı tekrar teyit ederek ve ortak güvenliğimizi savunmak için bu hücuma karşılık vermek için ortak görevimizi hatırlatarak, devletlerimizin güvenliğine yönelik her türlü tehdidi kategorik olarak reddettiğimizi teyit eder ve güvenlik ve istikrarlarını tehdit edebilecek her türlü duruma karşı mutlak ve sarsılmaz dayanışmamızı teyit ederek onları maksat alan her türlü saldırıyı şiddetle kınarız.

İsrail’in saldırısının memleketler arası barış ve güvenliği ihlal eden bir aksiyon olarak oy birliğiyle kınandığı 11 Eylül 2025 tarihindeki acil Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu toplantısını hatırlatarak, saldırıyı kınayan, Katar Devleti ile dayanışma tabir eden ve Mısır ve Amerika Birleşik Devletleri ile birlikte bölgedeki arabuluculuk gayretlerinde Katar’ın oynamaya devam ettiği hayati rolü destekleyen ve Birleşmiş Milletler Kuralı prensiplerine uygun olarak Katar Devleti’nin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne hürmet duyulduğunu teyit eden Konsey’in basın açıklamasını memnuniyetle karşılarız.

"BU DURUM, CEZASIZLIK SİYASETİNİ KALICILAŞTIRMAKTA"

Uluslararası hesap verebilirliğin olmaması ve milletlerarası toplumun İsrail’in yinelenen ihlallerine karşı sessiz kalmasının, saldırganlığı ve memleketler arası hukuk ile memleketler arası meşruiyeti açıkça ihlal etme konusunda İsrail’i ısrarcı olmaya teşvik ettiğini teyit ediyoruz. Bu durum, cezasızlık siyasetini kalıcılaştırmakta, memleketler arası adalet sistemini zayıflatmakta ve kurallara dayalı global tertibi tehlikeye atarak bölgesel ve memleketler arası barış ve güvenliğe direkt bir tehdit oluşturmaktadır.

Kardeş Katar Devleti’ne, güvenliğine, istikrarına, egemenliğine ve vatandaşlarının güvenliğine mutlak takviyemizi teyit ederken, egemenliğine açık bir ihlal, milletlerarası hukuka apaçık bir terslik ve bölgesel barış ve güvenliğe önemli bir tehdit olarak gördüğümüz bu saldırganlığı göğüslemesinde Katar Devleti’ne ortak takviyemizi söz ederiz.

İSRAİL'E KARŞI 25 UNSURLUK ORTAK BİLDİRİ

Zirve’de aşağıdaki kararları almış bulunuyoruz:

1- İsrail’in kardeş Katar Devleti’ne yönelik yırtıcı saldırganlığını ve soykırım kabahati, etnik paklık, açlık çektirme, abluka, yerleşim faaliyetleri ve yayılmacı siyasetler dahil olmak üzere İsrail’in saldırgan uygulamalarının devam ettiğini vurgulamak ve bunların bölgede barış ve barış içinde bir ortada var olma ihtimallerini zedelediğini belirtiriz.

2- 9 Eylül 2025 tarihinde İsrail’in Katar’ın başşehri Doha’da bir yerleşim bölgesine düzenlediği korkakça ve yasadışı saldırıyı en şiddetli halde kınarız. Taarruz, Devlet tarafından Katar Devleti’nin çok taraflı arabuluculuk uğraşlarının bir kesimi olarak müzakere heyetlerini ağırlamak üzere tahsis edilen konut binalarının yanı sıra birkaç okul, kreş ve diplomatik misyonu da maksat almıştır. Bu akın, bir Katar vatandaşı da dahil olmak üzere şehitlerin verilmesine ve çok sayıda sivilin yaralanmasına neden olmuştur. Bu atak, Birleşmiş Milletler üyesi olan bir Arap ve İslam devletine karşı açık bir taarruzdur. Bu akın, İsrail hükümetinin aşırıcı düşmanlığını ortaya koyan ve bölgesel ve milletlerarası güvenlik ve barışı tehdit eden hata siciline bir yenisini ekleyen tehlikeli bir tırmanmayı işaret etmektedir.

3- Bu atağa karşı Katar Devleti ile mutlak dayanışma içinde olduğumuzu ve bu atağın tüm Arap ve İslam devletlerine yönelik bir akın olduğunu teyit eder ve kardeş Katar Devleti’nin, Birleşmiş Milletler Koşulu uyarınca, bu hain İsrail saldırısına cevap vermek, güvenliğini, egemenliğini, istikrarını ve vatandaşları ile sakinlerinin güvenliğini korumak için attığı tüm adımlarda ve aldığı tüm tedbirlerde yanında olduğumuzu tabir ederiz.

4- Ateşkesin sağlanması, Gazze’deki savaşın sona erdirilmesi ve rehineler ile tutukluların özgür bırakılması için kilit arabulucu misyonu gören bir devlet olan Katar’ın topraklarına yönelik bu atağın, tehlikeli bir tırmanma olduğunu ve barışı yine tesis etmeye yönelik diplomatik gayretlerin baltalanması manasına geldiğini teyit ederiz. Tarafsız bir arabuluculuk yerine yönelik bu çeşit bir saldırganlığın, Katar Devleti’nin egemenliğini ihlal etmekle kalmayıp, milletlerarası arabuluculuk ve barış sağlama süreçlerini de baltalamakta ve İsrail bu saldırganlığın tüm sonuçlarını üstlenmektedir.

5- Katar Devleti’nin bu hain hücuma karşı sergilediği uygar, bilge ve sorumlu tavrı, milletlerarası hukuk kararlarına olan sarsılmaz bağlılığını ve egemenliği ile güvenliğini korumak ve haklarını tüm legal yollarla savunmak konusundaki kararlılığını takdirle karşılıyoruz.

6- Gazze Şeridi’ne yönelik taarruzları durdurmak için başta Katar Devleti, Mısır Arap Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere arabulucu rolü üstlenen devletlerin uğraşlarını destekleriz. Bu bağlamda, Katar Devleti’nin oynadığı yapan rolü, övgüye bedel arabuluculuk eforlarını ve bunların güvenlik, istikrar ve barışın tesisine yönelik gayretleri desteklemedeki olumlu tesirini vurgularız. Katar Devleti’nin bölgesel ve milletlerarası seviyede, bilhassa gelişmekte olan ve fakir ülkelerde insani yardım ve eğitim dayanağı alanlarında üstlendiği çeşitli teşebbüsleri takdir eder ve böylelikle bölgesel ve milletlerarası seviyede barış ve kalkınma için etkin ve destekleyici bir taraf olarak pozisyonunu güçlendirdiğini takdir ederiz.

7- Bu akının, rastgele bir mazeretle legalleştirme teşebbüsünün memleketler arası hukuku ve Birleşmiş Milletler Şartı’nı açıkça ihlal ettiğini vurgularken, bu teşebbüsleri mutlaka reddettiğimizi kaydederiz. Bu atak, Gazze Şeridi’ne yönelik saldırıyı durdurmak ve işgali sona erdiren, Filistin halkının acılarına son veren ve onların legal ve vazgeçilmez haklarını koruyan adil ve kapsamlı bir siyasi tahlile ulaşmak için yapılan önemli eforları boşa çıkarmak maksadıyla mevcut uğraşları ve arabuluculuk teşebbüslerini direkt baltalamayı amaçlamaktadır.

8- İsrail’in Katar Devleti’ni yahut rastgele bir Arap ya da İslam ülkesini tekrar amaç alabileceği istikametindeki tekrarlanan tehditlerini büsbütün ve kesin olarak reddederiz. Bu tehditleri, milletlerarası barış ve güvenliği tehdit eden bir provokasyon ve tehlikeli bir tırmanma olarak kıymetlendiriyoruz. Milletlerarası toplumu, bu tehditleri en güçlü biçimde kınamaya ve bunları durdurmak için caydırıcı tedbirler almaya çağırıyoruz.

9- Arap Ligi Konseyi’nin Bakanlar seviyesinde “Bölgede Güvenlik ve İşbirliği için Ortak Vizyon” bahisli kararını yayınlamasını memnuniyetle karşılıyor ve bu bağlamda kolektif güvenlik ve Arap ve İslam ülkelerinin ortak yazgısı kavramını, ahenk ve ortak zorluklar ve tehditlerle gayret gerekliliğini ve bunun için gerekli yürütme sistemlerinin geliştirilmeye başlanmasının ehemmiyetini vurgular, gelecekteki rastgele bir bölgesel düzenleme parametresinin milletlerarası hukuk unsurlarının ve Birleşmiş Milletler Şartı’nın kutsallığı, düzgün komşuluk münasebetleri, devletlerin egemenliğine hürmet, bölge ülkelerinin iç işlerine karışmama, bir devletin başkasına nazaran kayırılmaması, hak ve yükümlülüklerin eşitliği, uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesi ve güç kullanmama, İsrail’in tüm Arap topraklarındaki işgaline son verilmesi, 4 Haziran 1967 hudutlarında bir Filistin devleti kurulması ve Orta Doğu'nun nükleer silahlar ve başka kitle imha silahlarından arındırılması konularını dikkate alması gerektiğini vurgularız.

10- Bölgesel ve memleketler arası istikrar ve güvenliğe direkt tehdit oluşturan İsrail’in bölgede yeni bir fiili durum dayatma planlarına karşı durulması ve bunlarla gayret edilmesi gerektiğini tekrar ederiz.

11- Rastgele bir mazeret yahut isim altında Filistin halkını 1967’de işgal edilen topraklarından çıkarmaya yönelik İsrail’in her türlü teşebbüsünü kınadığımızı teyit eder ve bunu insanlığa karşı cürüm, milletlerarası hukuk ve milletlerarası insani hukukun açık bir ihlali ve büsbütün reddedilen bir etnik paklık siyaseti olarak kıymetlendiririz. Bu bağlamda hem siyasi hem de teknik açıdan Arap-İslam tekrar inşa planının uygulanması ve Gazze Şeridi’nin yine inşasına mümkün olan en kısa müddette başlanması gerektiğini vurgular, milletlerarası bağışçılara gerekli dayanağı sağlamaları davetinde bulunur ve ateşkesin sağlanmasının çabucak akabinde Kahire’de düzenlenecek Gazze Tekrar İnşa Konferansı’na faal olarak katılmalarını talep ederiz.

12- Milletlerarası insani hukuk ve Cenevre Kontratlarını açıkça ihlal ederek, Filistin halkına karşı savaş silahı olarak abluka, açlık ve besin ile ilaçtan yoksun bırakma üzere prosedürlerin kullanıldığı, eşi görülmemiş bir insani felakete yol açan İsrail siyasetlerini kınarız. Bu uygulamaların tam manasıyla bir savaş kabahati olduğunu vurgular, memleketler arası toplumun bu uygulamalara son vermek ve işgal altındaki Filistin topraklarına insani yardımın acil, inançlı ve sınırsız girişini sağlamak için acil aksiyonda bulunması gerektiğini belirtiriz.

13- İşgalci güç olan İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarının rastgele bir kısmını ilhak etme kararının feci sonuçlarını reddederek, bu durumun Filistin halkının tarihi ve yasal haklarına bariz bir atak olduğunu kaydeder, milletlerarası hukuk unsurlarının ve ilgili Birleşmiş Milletler kararları ile Birleşmiş Milletler Kuralı'nın ihlali ve bölgede adil ve kapsamlı bir barışın sağlanmasına yönelik tüm gayretlerin geçersiz kılınması olarak gördüğümüzü belirtiriz.

14- Milletlerarası toplumun, milletlerarası hukuk kurallarına ve ilgili memleketler arası meşruiyet kararlarına hürmet çerçevesinde, bölgedeki tekrarlanan İsrail hücumlarına son vermek ve devletlerin egemenliği, güvenliği ve istikrarına yönelik devam eden ihlallerini durdurmak için acil aksiyonda bulunması gerektiğini vurgular ve bir yandan milletlerarası toplumun en son örneği kardeş devlet Katar Devleti’ne yönelik taarruz olan İsrail saldırganlığını durdurmada devam eden yetersizliğinin önemli sonuçlarına karşı ihtarda bulunuruz. İsrail işgal altındaki Gazze Şeridi’ne yönelik acımasız saldırganlığını, buna ek olarak, Doğu Kudüs dahil Batı Şeria’da yasadışı yerleşim faaliyetlerini ve İran İslam Cumhuriyeti’ne yönelik savaşı, Lübnan Cumhuriyeti ile Suriye Arap Cumhuriyeti dahil bölgedeki ülkelere yönelik ataklarını sürdürmekte ve tırmandırmakta olup bu taarruzlar memleketler arası hukukun açık bir ihlali ve devletlerin egemenliğinin bariz bir ihlalidir.

15- Tüm devletleri, İsrail'in cezasızlığını sona erdirme gayretlerini desteklemeye, ihlallerinden ve cürümlerinden sorumlu tutmaya, yaptırımlar uygulamaya, çift kullanımlı eserler dahil olmak üzere, silah, mühimmat ve askeri gereçlerin tedarikini, transferini yahut geçişini askıya almayı da içerecek halde Filistin halkına karşı hareketlerini sürdürmesini önlemek için mümkün olan tüm yasal ve tesirli tedbirleri almaya çağırıyor, İsrail ile diplomatik ve ekonomik alakaları gözden geçirmeye ve aleyhinde yasal süreç başlatmaya davet ediyoruz.

16- İsrail tarafından üyelik şartlarının açıkça ihlal edilmesi ve BM kararlarının daima çiğnenmesi göz önüne alındığında, İİT üye devletlerini, İsrail'in BM üyeliğini askıya alma eforlarını koordine ederek, İsrail'in Birleşmiş Milletler‘e üyeliğinin BM Kuralıyla uyumlu olup olmadığını göz önünde bulundurmaya çağırıyoruz.

17- Memleketler arası barış ve güvenliğin sağlanmasında temel referans olarak milletlerarası meşruiyete ve ilgili Birleşmiş Milletler kararlarına bağlı kalmanın değerini vurgular, İsrail’in Batı Şeria’da soykırım ve yerleşim projelerinin sürdürülmesi dahil olmak üzere, milletlerarası hukuku ihlal eden siyasetlerinin legalleştirilmesi ve Arap ve İslam ülkelerinin imajının çarpıtılması için İslamofobiyi istismar ve teşvik eden telaffuzunu reddederiz.

18- Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun, iki devletli tahlilin uygulanması ve bağımsız bir Filistin devletinin kurulması konusunda “New York Deklarasyonu”nu kabul etmesini, Filistin halkının legal haklarını, bilhassa de 4 Haziran 1967 hudutları içinde, başşehri Doğu Kudüs olan bağımsız bir devlet kurma hakkını destekleme tarafındaki memleketler arası iradeyi açıkça tabir eden bir adım olarak memnuniyetle karşılar, birebir vakitte da bu bildirinin kabulüne katkıda bulunan Suudi Arabistan Krallığı ve Fransız Cumhuriyeti’nin uğraşlarını takdirle karşılarız.

19- Suudi Arabistan Krallığı ve Fransa Cumhuriyeti’nin eş başkanlığında 22 Eylül 2025 tarihinde New York’ta yapılacak İki Devletli Tahlil Konferansının toplanmasını memnuniyetle karşılar, Başşehri Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin Devletinin geniş çaplı tanınmasını sağlamak için, memleketler arası alanda ortak gayret gösterilmesi davetinde bulunuruz.

20- Başta Cezayir, Somali ve Pakistan olmak üzere Güvenlik Kurulu üyesi Arap ve İslam devletlerinin temsilcilerinin, başta Filistin davası olmak üzere, haklı davaları hakikat savunmada, Filistin’in Birleşmiş Milletler'e tam üyelik elde etmesini sağlamada ve İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırganlığına son vermede ve ateşkese varmada oynadığı kıymetli rolü takdir ederiz. Ayrıyeten, İsrail'in Katar devletine yönelik saldırganlığına bağlamında düzenlenen Güvenlik Kurulu'nun acil oturumunun toplanması davetinde ve toplanmasını sağlaması konusunda aktif katkılarını takdir ederiz.

21- 31 Mart 2013 tarihinde Majesteleri Kral II. Abdullah ile Filistin Devleti Cumhurbaşkanı Ekselansları Mahmud Abbas ortasında imzalanan mutabakatla teyit edildiği üzere, Majesteleri Kral II. Abdullah İbn El Hüseyin’in üstlendiği Kudüs’teki İslam ve Hristiyan kutsal yerlerinin tarihi Haşimi Koruyuculuğu konusundaki takviyemizi teyit ederiz. Ayrıyeten, tamamı 144.000 m2’lik alanı kaplayan Mescid-i Aksa Mescidinin (Al Haram El Şerif), yalnızca Müslümanlar için bir ibadet yeri olduğunu ve Ürdün Vakıflar Bakanlığı’na bağlı olan Kudüs Vakfının, Al Aksa Mescidini yönetme, bakımını üstlenme ve buraya girişi denetim etme konusunda tek yetkili makam olduğunu teyit ederiz.

22- Kudüs halkının kendi ülkesinde kendi topraklarında yaşamaya kararlı biçimde devam etmesi gerektiğini vurgular ve Fas Krallığı Hükümdarı VI. Muhammed’in başkanlık ettiği Kudüs Komitesi ile onun yürütme organı olan Beytü'l- Kuds Şerif Ajansını destekleriz.

23- Orta Doğu’da adil, kapsamlı ve kalıcı bir barışın, Filistin problemi göz arkası edilerek, Filistin halkının hakları görmezden gelinerek yahut şiddet uygulanarak ve arabulucular maksat alınarak sağlanamayacağını teyit ederiz. Bilakis, bu barış, Arap Barış Teşebbüsü ve ilgili milletlerarası meşruiyet kararlarına bağlılık yoluyla sağlanmalıdır. Bu bağlamda, İsrail işgalini sona erdirmek ve bu hedefle bağlayıcı bir vakit çizelgesi oluşturmak için memleketler arası topluma, bilhassa Güvenlik Konseyi’ne, yasal ve ahlaki sorumluluklarını üstlenmeleri davetinde bulunuyoruz.

24- Memleketler arası Ceza Mahkemesi Roma Statüsü'ne taraf olan İslam İşbirliği Teşkilatı Üye Devletlerine, milletlerarası hukuk kapsamındaki yükümlülükleri uyarınca ve geçerli olduğu durumlarda, Memleketler arası Ceza Mahkemesi tarafından Filistin halkına karşı işlenen cürümlerin faillerine karşı 21 Kasım 2024 tarihinde çıkarılan tutuklama buyruklarının uygulanmasını desteklemek için ulusal yasal çerçeveleri dahilinde mümkün olan tüm önlemleri almaları talimatını veririz. Ayrıyeten, İslam İşbirliği Teşkilatı Üye Devletlerini, işgalci güç olarak İsrail'in, Memleketler arası Adalet Divanı tarafından 26 Ocak 2024 tarihinde çıkarılan "Gazze Şeridi'nde Soykırım Kabahatinin Önlenmesi ve Cezalandırılmasına Dair Sözleşme'nin Uygulanması" isimli süreksiz önlemler kapsamındaki bağlayıcı yükümlülüklerine uymasını sağlamak için diplomatik, siyasi ve hukuksal efor göstermeye çağırırız.

25- Bu doruğun toplantılarını bilgelik ve stratejik vizyonla düzenleyen ve konut sahipliği yapmaktaki yorulmak bilmez eforları ve bu doruğun başarısı için Katar Devleti’nce sağlanan imkanlar ve kolaylıklar için Katar Devleti’ne, Emir’ine, hükümete ve Pir Tamim bin Hamad El Thani önderliğindeki halkına, derin şükranlarımızı sunarız. Katar Devleti’nin üye devletler ortasındaki istişareyi ve uzlaşma ruhunu teşvik etme konusundaki tesirli rolüne ve dayanışma ve birlik bağlarını güçlendirmeye yönelik daima taahhüdünü yansıtan ortak hareket sürecini desteklemedeki somut katkılarına büyük değer atfediyoruz.