Ağrı Dağı’ndaki takke buzulu eriyor
Türkiye'nin çatısı olarak anılan 5 bin 137 metre yüksekliğindeki Ağrı Dağı’nın doruğunda yer alan takke buzulu, global ısınmadan nasibini aldı.
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi (AİÇÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Dekanı ve Coğrafya Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Alperen Kayserili, 1987 sonrası bilhassa her yılın ağustos aylarına ilişkin tahliller üzerinden yapılan değerlendirmelere nazaran, Ağrı Dağı'na ilişkin uydu imajları tahlil ettiklerini belirtti.
"İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ETKİLERİ"
Uydudan alınan imgelere nazaran Ağrı Dağı’ndaki buzulun, yaklaşık 8 bin 42 kilometrekarelik bir alanı kaplamaktayken 2024 yılına gelindiğinde ise 4 bin 95 kilometre kareye gerilediğini gözlemlediklerini tabir eden Kayserili, "Bu durum, son 37 yıllık süreçte buzulun yüzey alanında yaklaşık 3 bin 47 kilometrekarelik yani yüzde 41 oranında bir küçülmenin gerçekleştiğini gösteriyor.
Yaptığımız değerlendirmelere nazaran, buzullarda önemli bir gerileme yaşandığını ortaya koyduk. Kelam konusu azalma, bölgedeki global iklim değişikliğinin tesirlerini açık biçimde ortaya koymaktadır" diye konuştu.
"BUZUL 4000 METRENİN ÜZERİNE ÇEKİLDİ"
Prof. Dr. Kayserili, buzul sınırının geçen yıllarda daha düşük irtifalarda yer aldığını belirterek, “1975 yılında çekilen ve başrollerini Fatma Girik ile Hakan Balamir’in paylaştığı ‘Ağrı Dağı Efsanesi’ sinemasından alınan imajlara nazaran, o devir yaz aylarında buzullar yaklaşık olarak 3 bin 500 metre düzeylerine kadar iniyordu.
Bugün ise buzullar 4 bin metrenin üzerine çekilmiş durumda. Bu da global ısınmanın Ağrı Dağı üzerindeki tesirini açıkça gösteriyor" dedi.
Küresel ısınma ve sıcaklık artışlarının bu süratle devam etmesi durumunda buzulların büyük kısmının yok olacağına dikkat çeken Prof. Dr. Kayserili, “1987-2024 yılları ortasında buzulun yıllık ortalama kaybına bakıldığında 0,0938 kilometre karelik buzul alanı kaybı yaşanmış.
Eğer sıcaklık kıymetleri bu seyirde devam ederse önümüzdeki 50 yıllık süreç içerisinde, Türkiye’nin en büyük takke buzulunun büyük oranda yok olması manasına geliyor" diye konuştu.
"KİLİMANJARO’DA OLDUĞU ÜZERE, AĞRI DAĞI DA BUZULSUZ KALABİLİR"
Afrika kıtasındaki 5 bin 895 metre yükseklikteki Kilimanjaro Dağı’nda buzulların neredeyse büsbütün yok olduğunu hatırlatan Kayserili, emsal bir sürecin Ağrı Dağı’nda da yaşanabileceğini belirterek, “Bu süreç devam ederse, yakın gelecekte 5 bin 137 metrelik bu dev tepede buzul yerine yalnızca volkanik kayaçlarla karşılaşılması mümkündür.
Bu sırf doğal değil, birebir vakitte çevresel bir kayıptır. Zira hem ekolojik hem de hidrolojik manada büyük sorunlara sebep olabilecektir" tabirlerini kullandı.