Hayata devam ediyor üzere görünüp içten içe durmak

Çamaşır makinesinin bittiğini bilmesine karşın saatlerce asamamak… Aç olduğu halde ne yiyeceğine karar veremeyip mutfağa gidip geri dönmek… Gün boyunca yapılacak tek bir telefon konuşmasını zihninde büyütüp daima ertelemek…

Son periyotta toplumsal medyada sık konuşulan “işlevsel donma” hali, birçok kişinin günlük ömrün içinde fark edilmeden yaşadığı zihinsel yorgunluğu anlatıyor. Zira birtakım beşerler hayatına olağan formda devam ediyor üzere görünse de, en kolay rutinleri bile içlerinde büyük bir güç harcayarak tamamlıyor.

HAYATIN İÇİNDEYKEN BİLE TÜKENMEK

İşlevsel donma yaşayan bireyler birçok vakit büsbütün durmaz. İşe masraf, çocukla ilgilenir, yemek yapar, mesajlaşır, hatta dışarıdan epey “normal” görünür. Lakin zihinsel yük daima art planda çalıştığı için en kolay misyonlar bile beklenenden daha yorucu hale gelir.

Bu nedenle kişi birçok vakit kendini “üşengeç”, “isteksiz” ya da “dağınık” sanabilir. Meğer problem birçok vakit bir şey yapmak istememek değil; zihnin uzun müddet gerilim, baskı ve yorgunluk altında kaldıktan sonra daima düşük güçle çalışmaya başlamasıdır.

BAZEN EN SIKINTI ŞEY BAŞLAMAK OLUYOR

Mesaja karşılık vermeyi ertelemek, mutfaktaki küçük bir dağınıklığı toparlayamamak, duş almadan evvel uzun mühlet beklemek ya da yapılacak işe başlayamadan dakikalarca boşluğa dalmak… Fonksiyonel donma yaşayan bireylerde bu tıp davranışlar sık görülebiliyor.

Uzmanlara nazaran bu durum bilhassa uzun müddet dert altında yaşayan, daima sorumluluk taşıyan ya da kendi muhtaçlıklarını uzun vakittir geri plana atan şahıslarda daha bariz hale gelebiliyor. Zira zihin bazen tükenmişliği ansızın değil, yavaşlayarak göstermeye başlıyor.

GÜN UZUNLUĞU DEVAM EDİP MESKENE GELİNCE DURMAK

Günün içinde beşerlerle irtibat kurabilen birçok kişi, meskene geldiğinde telefonlara yanıt verecek gücü bile bulamadığını söylüyor. Kimileri koltukta uzun mühlet hareketsiz oturduğunu, kimileri ise yapılacak şeyi bildiği halde başlayamadığını anlatıyor.

Bunun nedeni her vakit fizikî yorgunluk olmuyor. Zira zihinsel yük uzun müddet devam ettiğinde, beyin en kolay kararları bile olduğundan daha büyük bir efor üzere algılayabiliyor. Bu yüzden bazen kısa bir iletisi yazmak bile saatlerce ertelenebiliyor.

İYİ GÖRÜNMEK ÂLÂ HİSSETMEK MANASINA GELMİYOR

Psikologlara nazaran fonksiyonel donmanın en görünmez tarafı da burada ortaya çıkıyor. Kişi hayatını büsbütün durdurmadığı için yaşadığı yük birçok vakit etrafı tarafından fark edilmiyor. Hatta birçok insan yıllarca bunu kişilik özelliği sanabiliyor.

Oysa daima “idare ediyor” halde yaşamak, zihnin hakikaten güzel olduğu manasına gelmiyor. Son devirde bu mevzunun daha görünür hale gelmesi ise birçok kişinin yıllardır tanım edemediği yorgunluğu birinci defa isimlendirebilmesini sağlıyor.