Katiyen tüketilmemesi gereken 4 mantar tipi

Bilinçsiz mantar tüketimi mevtle sonuçlanıyor...

Dünyada binlerce farklı mantar tipi bulunur ve bunların bir kısmı direkt insan sıhhatini tehdit eder. Bu tiplerin birçoğu, yenilebilir mantarlarla büyük benzerlik taşıdığı için amatör toplayıcılar tarafından ezkaza tüketilebilir.

Zehirli mantarlar sadece birkaç saat içinde sindirim sistemine, karaciğere ve böbreklere ziyan verebilir, kimi çeşitlerin tesirleri ise günler sonra ortaya çıkar.

Aşağıda, uzmanlar tarafından katiyen yenmemesi gerektiği belirtilen en tehlikeli mantar cinsleri yer alıyor:

1. VEFAT ŞAPKASI (Amanita phalloides)

Bu cins, Avrupa başta olmak üzere Kuzey Amerika, Asya ve Avustralya’da yaygın olarak bulunur. Amatoksin isimli son derece güçlü bir toksin içerir.

Bu toksin, bedende protein sentezini maniler ve bilhassa karaciğer ile böbreklerde önemli hasarlara neden olur.

Düşük ölçüde tüketilmesi bile ölümcül sonuçlar doğurabilir. Bugüne kadar bildirilen mantar zehirlenmesi olaylarının yaklaşık yüzde 90'ından vefat şapkası sorumludur.

2. VEFAT MELEĞİ (Amanita bisporigera, Amanita virosa, Amanita ocreata)

Tamamen beyaz renkte olan ve şemsiye formunu andıran bu mantar çeşidi, amatoksin içerdiği için mevt şapkası kadar tehlikelidir.

Özellikle Kuzey Amerika’da sıkça görülen mevt meleği mantarı, sırf bir adedinin tüketilmesiyle bile karaciğer yetmezliği ve mevt üzere önemli sonuçlara yol açabilir.

3. CENAZE ÇANI (Galerina marginata)

Genellikle çürümekte olan ağaç gövdelerinde ya da ağaç tabanlarında yetişir. Görünüşü, yenilebilir çeşitlerle karıştırılabilecek kadar suçsuz olsa da içerdiği amatoksin nedeniyle son derece tehlikelidir.

Karaciğer ve böbreklerde kalıcı hasara yol açabilir. Hatta kimi uzmanlara nazaran, zehirlilik seviyesi vefat şapkasını dahi aşabilir.

4. ÖLÜMCÜL ÖRÜMCEK MANTARI (Cortinarius orellanus ve Cortinarius rubellus)

Bu mantar çeşitleri orellanin isimli bir toksin içerir. Bu zehir, böbreklerde yavaş fakat kalıcı hasara yol açar. Semptomlar ekseriyetle geç başladığı için (bazı durumlarda 2-3 hafta sonra) teşhis koymakta zahmet yaşanabilir.

Başlangıçta grip gibisi belirtiler göstermesi, yanlış teşhis ihtimalini artırır. Lakin gecikmeden müdahale edilmediğinde böbrek yetmezliği gelişebilir.

Doğadan toplanan mantarların asla sadece görünüşlerine bakılarak tüketilmemesi gerekir. Toksin içeren çeşitlerin birçoğu, pişirme yahut kurutma üzere süreçlerle zararsız hale gelmez.

Özellikle halk ortasında “bir lokmadan bir şey olmaz” anlayışı, yıllar içinde çok sayıda zehirlenme ve vefat olayına neden olmuştur.

Ne Yapmalı?

Doğada bulunan mantarlar uzmanlar tarafından tanımlanmadan katiyen toplanmamalı yahut tüketilmemelidir. Kuşkulu mantar tüketimi durumunda, hiçbir belirti görülmese bile vakit kaybetmeden en yakın sıhhat kuruluşuna başvurulmalıdır.

Mantar tüketimi sonrası ishal, mide bulantısı, baş dönmesi, kas ağrısı yahut grip gibisi semptomlar görülürse zehirlenme kuşkusu değerlendirilmelidir.

Doğada serbestçe yetişen mantarların görünümüne güvenmek son derece risklidir. Bilhassa amatoksin ve orellanin içeren cinslerin tüketilmesi, ölümcül sonuçlar doğurabilir. Sıhhat uzmanları, bu cins mantarların katiyetle tüketilmemesi ve sırf sağlam kaynaklardan temin edilen mantarların tercih edilmesi konusunda ısrarla ikazda bulunuyor.