Yeni çalışma, tatlı suyun kaygı verici oranlarda kaybolduğunu gösteriyor
Yirmi yılı aşkın uydu müşahedelerine dayanan yeni ve tasa verici bulgular, Dünya kıtalarının 2002'den bu yana iklim değişikliği, sürdürülemez yer altı suyu kullanımı ve çok kuraklıklar nedeniyle gibisi görülmemiş bir tatlı su kaybı yaşadığını ortaya koyuyor.
Arizona Eyalet Üniversitesi (ASU) öncülüğünde yapılan ve saygın bilim dergisi Science Advances'da yayınlanan araştırma; su güvenliği, tarım, deniz düzeyinin yükselmesi ve global istikrar için önemli sonuçlar doğuracak bir tablo çiziyor.
Araştırma takımı, karadaki kurak alanların her yıl Kaliforniya eyaletinin yaklaşık iki katı büyüklüğünde bir süratle genişlediğini bildiriyor.
Ayrıca, kurak alanların giderek daha fazla kuruma suratının, ıslak alanların kuruma suratını geride bırakarak, uzun müddettir devam eden hidrolojik tertipleri bilakis çevirdiği de belirtiliyor.
"ŞİMDİYE KADARKİ EN TASA VERİCİ MESAJ"
Çalışmanın baş araştırmacısı ve ASU Sürdürülebilirlik Okulu'nda profesör olan Jay Famiglietti, şunları söylüyor:
Bu bulgular, iklim değişikliğinin su kaynaklarımız üzerindeki tesiriyle ilgili şimdiye kadarki en telaş verici bildirisi veriyor. Kıtalar kuruyor, tatlı su kaynakları azalıyor ve deniz düzeyindeki yükseliş hızlanıyor.
Bu durumun mevcut tatlı su kaynakları üzerindeki olumsuz tesirleri şaşırtan; dünya nüfusunun yüzde 75'i, son 22 yıldır tatlı su kaybı yaşayan 101 ülkede yaşıyor.
Birleşmiş Milletler'e nazaran, dünya nüfusunun önümüzdeki 50-60 yıl boyunca artmaya devam etmesi beklenirken, birebir vakitte tatlı su kaynakları değerli ölçüde azalıyor.
ASIL SORUN YER ALTINDA
Araştırmacılar, karadaki su kaybının cinsini belirlediler ve birinci kere bu kaybın yüzde 68'inin sırf yer altı suyundan kaynaklandığını buldular.
Bu durum, Grönland ve Antarktika buz katmanlarının erimesinin toplamından daha fazla deniz düzeyinin yükselmesine neden oluyor.
Çalışmanın baş muharriri ve ASU araştırma bilimcisi Hrishikesh A. Chandanpurkar, yaptığı açıklamada şu sözlere yer verdi:
Ne kadar çok yenilenemeyen su kaybettiğimiz dikkat cazip. Buzullar ve derin yer altı suları bir nevi kadim itimat fonlarıdır. Onları sadece muhtaçlık vakitlerinde kullanmak yerine, hafife alıyoruz ve bu da yakın gelecekte tatlı su iflasına hakikat yol almamıza neden oluyor.
DÖRT KITASAL "MEGA KURAKLIK" BÖLGESİ
Çalışma, daha evvel bölgesel olarak görülen kuraklıkların artık birbirine bağlandığını ve tamamı Kuzey Yarımküre'de bulunan dört devasa "mega kuraklık" bölgesi oluşturduğunu ortaya koyuyor.
Bu bölgeler ortasında Güneybatı Kuzey Amerika ve Orta Amerika; Alaska ve Kuzey Kanada; Kuzey Rusya ve Orta Doğu'dan Kuzey Afrika ile Asya'ya uzanan geniş bir Pan-Avrasya sınırı bulunuyor.
Bu bölgeler, büyük çöl kentlerini, değerli besin üretim havzalarını ve milyonlarca insanın ömür alanını kapsıyor.
Araştırma, 2002'den bu yana sırf tropik bölgelerin enlem bazında ortalama olarak daha nemli olmaya devam ettiğini gösterdi ki bu, iklim modellerinin öngörmediği bir durumdu.
GEZEGENSEL BİR UYANIŞ ÇAĞRISI
Kıtasal kuraklığın bu eşi gibisi görülmemiş ölçeği, tarım ve besin güvenliğini, biyolojik çeşitliliği ve global istikrarı tehdit ediyor.
Mevcut çalışma, siyaset yapıcıları ve toplulukları berbatlaşan su sıkıntıları hakkında bilgilendirmek ve manalı değişim yaratmak için kapsamlı ve daima araştırmalara duyulan muhtaçlığı vurguluyor.
Araştırma grubu, yer altı suyu tükenmesini yavaşlatmak, kalan tatlı su kaynaklarını korumak ve artan su kıtlığı riskine ahenk sağlamak için acil hareket davetinde bulunuyor.