Şekersiz deyip geçmeyin: Gazlı içecekler diyabet riskini önemli halde artırıyor

Sıkça daha sağlıklı bir alternatif olarak pazarlanan diyet içeceklerin aslında Tip 2 diyabet riskini artırabileceği ortaya çıktı.

Avustralya'daki Monash Üniversitesi ve Royal Melbourne Teknoloji Enstitüsü (RMIT) Üniversitesi'nden bilim insanları tarafından yürütülen ve Diabetes & Metabolism mecmuasında yayınlanan yeni ve kapsamlı bir araştırma, yapay tatlandırıcı içeren içeceklerin mümkün sıhhat risklerini bir sefer daha gündeme getirdi.

Araştırmanın en çarpıcı bulgusu ise, günde yalnızca bir kutu diyet gazlı içecek içmenin Tip 2 diyabet geliştirme riskini yüzde 38'e kadar artırabilmesi oldu.

ARAŞTIRMANIN AYRINTILARI VE KİLO FAKTÖRÜ

Çalışma, 40-69 yaşları ortasındaki 36 binden fazla Avustralyalının yeme ve içme alışkanlıklarını takip etti.

Araştırma sonucunda, yapay tatlandırıcılı meşrubatların günlük tüketiminin, olağan şekerli içeceklere kıyasla Tip 2 diyabet riskinin daha yüksek olduğu bulundu.

İlginç bir biçimde, beden tartısı hesaba katıldığında, şekerli içecekler ile Tip 2 diyabet ortasındaki kontağın ortadan kalktığı görüldü.

Bu durum, bu özel münasebette asıl tetikleyicinin çok kilo olabileceğini gösteriyor. Fakat birebir durum diyet gazlı içecekler için geçerli değildi; yani kilo faktöründen bağımsız olarak risk artışı devam ediyordu.

YAPAY TATLANDIRICILAR KAN ŞEKERİNİ NASIL ETKİLİYOR

Çalışmanın muharrirleri, bu durumun ardında yatan düzeneğin kimi yapay tatlandırıcıların kan şekeri düzeylerini olumsuz etkilemesi olabileceğinden şüpheleniyor.

Örneğin, yaygın olarak kullanılan bir tatlandırıcı olan aspartamın, şekerle tıpkı insülin reaksiyonunu tetiklediği daha evvelki çalışmalarda gösterilmişti.

Diğer birtakım tatlandırıcıların ise bağırsak bakterilerini bozduğu ve bedende glikoz intoleransını (şekerin düzgün kullanılamaması) artırdığı biliniyor.

Bu etkileşimlerin, kilo almayan şahıslarda bile Tip 2 diyabet riskini artırıyor olabileceği düşünülüyor.

HALK SIHHATİ İÇİN UYARI

Araştırmacılar, yapay tatlandırıcıların potansiyel sıhhat riskleri konusunda daha fazla kamuoyu farkındalığı yaratılması davetinde bulunuyor.

Son yıllarda yapılan öteki çalışmalar, bu şeker ikamelerinin beyin bütünlüğü ve kalp hasarı üzere problemlerle da ilişkili olabileceğini ortaya koymuştu.

RMIT Üniversitesi'nden biyomedikal bilim insanı Barbora de Courten şöyle diyor:

Yapay tatlandırıcılar ekseriyetle diyabet riski taşıyan bireylere daha sağlıklı bir alternatif olarak öneriliyor, lakin sonuçlarımız bunların da kendi sıhhat risklerini oluşturabileceğini gösteriyor.

De Courten, gelecekteki siyasetlerin, yalnızca şekerli olanları değil, tüm besleyici olmayan içeceklerin tüketimini azaltmaya yönelik daha geniş bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini de kelamlarına ekledi.

Bu araştırma, kalorisiz olmasının bir içeceği büsbütün "sağlıklı" yahut "risksiz" yapmadığını bir kere daha hatırlatıyor.