Korkutan rapor: Türkiye, Kıbrıs ve Yunanistan’daki yıkıcı yangınların mümkünlüğü 10 kat arttı

Bu yaz Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs'ın geniş alanlarını kavuran ve can kayıplarına yol açan devasa orman yangınlarının akabinde, bilim insanları bu felaketlerin ana sorumlusunu açıkladı: İklim değişikliği.

World Weather Attribution (WWA) isimli memleketler arası bir araştırma kümesi tarafından yapılan yeni bir çalışma, global ısınmanın bu çeşit ölümcül orman yangınlarının çıkma mümkünlüğünü tam 10 kat daha mümkün hale getirdiğini ortaya koydu.

Bu yaz çıkan yangınlarda en az 20 kişinin hayatını kaybettiği, 80 bin kişinin tahliye edildiği ve bir milyon hektardan fazla alanın yandığı belirtiliyor.

WWA'nın tahliline nazaran, bu yılki orman yangınlarının geçen yıla nazaran yüzde 22 daha ağır olması, 2025'in Avrupa'da kaydedilen en makûs orman yangını yılı olacağı manasına geliyor.

"DAHA DA KÖTÜLEŞECEK"

WWA, bulgularını "endişe verici" olarak nitelendirirken, Londra Imperial College'dan araştırmacı Theodore Keeping, "Çalışmamız, daha sıcak ve kuru şartlara hakikat son derece güçlü bir iklim değişikliği sinyali buluyor." dedi.

Keeping, "Bugün, 1,3°C'lik ısınmayla birlikte, itfaiyecilerin hudutlarını zorlayan orman yangını davranışlarında yeni aşırılıklar görüyoruz." diyerek, ülkeler fosil yakıtlardan daha süratli bir halde uzaklaşmazsa bu yüz yılda sıcaklık artışının 3°C'ye kadar çıkabileceği ve durumun daha da kötüleşeceği ikazında bulundu.

ARAŞTIRMANIN TEKNİK DETAYLARI

Haziran ve temmuz aylarında Doğu Akdeniz'de çıkan yüzlerce orman yangını, 40°C'nin üzerindeki rekor sıcaklıklar, çok kuraklık ve kuvvetli rüzgarlardan kaynaklanmıştı. WWA çalışması, bu şartların artık tesadüf olmadığını bilimsel olarak kanıtladı.

Çalışmada, yangınlar öncesindeki kış yağışlarının sanayi öncesi periyoda nazaran yaklaşık yüzde 14 oranında azaldığı ve bitki örtüsünün tutuşmasına neden olan haftalık kuru ve sıcak hava periyotlarının artık 13 kat daha sık yaşandığı belirlendi.

İTFAİYECİLERİN İŞİ ARTIK DAHA ZOR

Araştırma ayrıyeten, orman yangınlarını körükleyen ve Etesian rüzgarları olarak bilinen çok kuzey rüzgarlarını güçlendiren yüksek basınç sistemlerinin yoğunluğunda bir artış olduğunu da tespit etti.

Yunanistan'dan araştırmacı Gavriil Xanthopoulos, evvelden itfaiyecilerin yangınları denetim altına almak için bu çeşit rüzgarların dinmesini bekleyebildiklerini, lakin iklim değişikliği nedeniyle "artık bu kalıba güvenemeyeceklerini" söyledi.

Bu durum, itfaiyecilerin işini çok daha güç ve tehlikeli hale getiriyor.

Bu bilimsel çalışma, Türkiye ve Akdeniz havzasındaki ülkelerin gelecekte daha sık ve daha şiddetli orman yangınlarıyla karşı karşıya kalacağını ve iklim değişikliğiyle gayret için acil ve kararlı adımlar atılması gerektiğini bir defa daha ortaya koyuyor.